هم‌زمان با آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵، شماره مهر چهار عنوان از «مجلات عمومی بزرگسال رشد» منتشر شد. «رشد آموزش ابتدایی»، «رشد فناوری آموزشی»، «رشد مدیریت مدرسه» و «رشد معلم» در نخستین شماره سال تحصیلی، با پرداختن به تجربه‌های واقعی کلاس درس، تغییر نقش معلم، هوش مصنوعی و فناوری‌های آموزشی، مدیریت و تاب‌آوری مدرسه و نیازهای نسل جدید دانش‌آموزان، بخشی از مهم‌ترین مسئله‌های امروز مدرسه و آموزش را پیش روی معلمان، مدیران، دانشجومعلمان و کارشناسان آموزش‌وپرورش قرار داده‌اند.
به گزارش واحد خبر و رسانه دفتر انتشارات و فناوری آموزشی، مجلات عمومی بزرگسال رشد که توسط دفتر انتشارات و فناوری آموزشی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی برای معلمان، مدیران آموزشی، دانشجومعلمان و کارشناسان وزارت آموزش‌وپرورش تولید و منتشر می‌شوند، در شماره مهر با نگاهی به تحولات و مسائل پیش روی مدرسه در سال تحصیلی جدید به دست مخاطبان می‌رسند. در این شماره‌ها، تجربه‌های واقعی کلاس درس در کنار پرسش‌های تازه درباره معلمی، مدیریت مدرسه و فناوری قرار گرفته‌اند؛ پرسش‌هایی که نشان می‌دهند با تغییر دانش‌آموزان، ابزارهای یادگیری و شرایط اجتماعی، مدرسه و نقش حرفه‌ای فعالان آن نیز نیازمند بازاندیشی است.
«رشد آموزش ابتدایی»؛ روایت معلمانی که کلاس درس را زندگی می‌کنند
نخستین شماره «رشد آموزش ابتدایی» در سال تحصیلی ۱۴۰5-۱۴۰6 با محوریت هویت حرفه‌ای معلم، تجربه‌های واقعی کلاس درس و یادگیری معلمان از یکدیگر و کنار هم قرار دادن تجربه‌های معلمان و مطالب کاربردی، می‌کوشد تجربه یک کلاس درس را به فرصتی برای گفت‌وگو و یادگیری معلمان در کلاس‌های دیگر تبدیل کند.
«هر مهر دوباره آموزگار می‌شویم»؛ این نگاه، حال‌وهوای شماره مهر مجله را شکل داده است. آغاز سال تحصیلی در این شماره تنها بازگشت به مدرسه نیست، بلکه فرصتی برای بازاندیشی در تجربه معلمی و آموختن از تجربه دیگران است. «از مهر تا معلمی»، «سفیران امید»، «کلاس ۳۰۰ نفره» و «ما همدست هستیم!» از جمله مطالبی هستند که تجربه‌های متفاوت معلمان و زندگی در مدرسه را روایت می‌کنند.
شماره مهر در کنار این روایت‌ها، پیشنهادهایی عملی برای کلاس درس نیز دارد. «اردویی با طعم کتاب» به پیوند دانش‌آموزان با کتاب و خواندن می‌پردازد، «با ۱۰ بازی یخ غریبی را آب کن» ایده‌هایی برای ایجاد ارتباط و صمیمیت میان دانش‌آموزان در آغاز سال تحصیلی ارائه می‌دهد و «پرسش؛ آغاز یک جریان» نیز اهمیت پرسشگری در فرایند یادگیری را مورد توجه قرار می‌دهد.
در مطلب «درس همدلی با فهم سوره قریش»، آموزش این سوره در پایه دوم ابتدایی فراتر از خواندن آیات دنبال شده و بر فهم محتوا و پیام آن تأکید شده است. «از کدنویسی تا اندیشه‌ورزی» و «طراحی اجرای خودآموزی» نیز به شیوه‌ها و ابزارهای تازه‌ای می‌پردازند که می‌توانند در فعالیت حرفه‌ای معلمان مورد استفاده قرار گیرند.
شماره مهر همچنین با یادآوری دانش‌آموزانی که در جنگ جان باختند، به همدلی و پایداری مردم در روزهای دشوار پرداخته و بر اهمیت امید، همبستگی و مسئولیت تربیتی مدرسه در مواجهه با تجربه‌های دشوار کودکان تأکید کرده است.
«رشد فناوری آموزشی»؛ مدرسه در عصر هوش مصنوعی
نخستین شماره «رشد فناوری آموزشی» در سال تحصیلی ۱۴۰5-۱۴۰6 با تمرکز بر طراحی تجربه یادگیری، هوش مصنوعی، مدرسه هوش‌پایه، یادگیری تطبیقی، ارزشیابی دیجیتال و فناوری‌های نوین آموزشی، موضوع فناوری را نه فقط ابزاری برای آموزش، بلکه ظرفیتی برای طراحی تجربه‌های تازه یادگیری می‌بیند.
شماره مهر با مطلب «فرصت تجربه‌سازی؛ از انتقال محتوا تا طراحی تجربه یادگیری» بر نقش فناوری در ایجاد موقعیت‌هایی تأکید دارد که دانش‌آموز را فعالانه درگیر یادگیری می‌کنند. «فضای امن آموزش» نیز به مؤلفه‌های یادگیری حمایتی می‌پردازد و مطلب «کجا ایستاده‌ایم و به کجا می‌رویم؟» با نگاهی به فضاهای یادگیری ایران و فنلاند، رویکردهای متفاوت در طراحی محیط‌های آموزشی را بررسی می‌کند.
هوش مصنوعی یکی از موضوعات اصلی این شماره است. «دیفیت؛ دستیار هوشمند برای آموزش منحصربه‌فرد» کاربرد یک دستیار هوشمند در آموزش را معرفی می‌کند و پرونده ویژه «مدرسه هوش‌پایه» به این پرسش می‌پردازد که چرا امروز باید درباره چنین مدرسه‌ای صحبت کرد و هوش مصنوعی چگونه می‌تواند بر آموزش، یادگیری و ارزشیابی اثر بگذارد.
ارزشیابی آموزشی نیز با نگاهی فناورانه دنبال شده است. «سامانه‌هایی برای سامان‌دهی ارزشیابی» ابزارهای طراحی آزمون و پرسش‌نامه آنلاین را معرفی می‌کند و «سنجش ویژه برای بازخورد شخصی‌شده» به استفاده از سنجش برای ارائه بازخورد متناسب با نیاز هر یادگیرنده می‌پردازد.
در کنار معرفی ظرفیت‌های فناوری، نگاه انتقادی نیز در این شماره حضور دارد. «الگوهای قدیمی در لباس‌های نو» به بازی‌وارسازی آموزشی و آفت‌های آن می‌پردازد. «یادگیری من چگونه است؟» نیز طراحی آموزشی مبتنی بر یادگیری تطبیقی را بررسی می‌کند و «مسیر کوتاه یادگیری» به استفاده از فناوری برای حمایت از دانش‌آموزانی اختصاص دارد که به مسیر آموزشی متناسب‌تری نیاز دارند.
«سندکت؛ سکوی بومی یادگیری تعاملی»، فناوری‌های کمکی و «سفینه‌ای برای گردش علمی در فضای مجازی» با معرفی CoSpaces Edu از دیگر مطالب این شماره هستند. «معجزه نمایش» نیز ظرفیت نمایش را برای کمک به دانش‌آموزان در عبور از بحران مورد توجه قرار داده است.
مسئله‌های واقعی مدرسه در «رشد مدیریت مدرسه»
نخستین شماره «رشد مدیریت مدرسه» در سال تحصیلی ۱۴۰6–۱۴۰5 با تمرکز بر مسائل واقعی مدیریت و راهبری مدرسه منتشر شد؛ شماره‌ای برای مدیران آموزشی، معاونان، مشاوران، مربیان مدارس و کارشناسان آموزش‌وپرورش که موضوعاتی چون تحلیل وضعیت مدرسه، اقتدار مدیریتی، مدیریت بحران، تاب‌آوری، تصمیم‌گیری، ارزیابی یادگیری و فرسودگی شغلی را مورد توجه قرار داده است.
شماره مهر مخاطبان خود را به نگاهی فراتر از امور اجرایی روزمره مدرسه دعوت می‌کند. «تحلیل وضعیت مدرسه؛ پشت صحنه‌ای که دیده نمی‌شود» بر شناخت دقیق شرایط مدرسه پیش از برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری تأکید دارد و «شما مقتدرید؟» مفهوم اقتدار مدیریتی را بازبینی می‌کند. «این مدرسه؟ یا آن مدرسه؟» نیز مخاطب را به تأمل درباره رویکردهای متفاوت در مدیریت مدرسه فرا می‌خواند.
بخش قابل‌توجهی از این شماره به مدیریت مدرسه در شرایط بحران و پس از آن اختصاص یافته است. مطالبی چون «مدرسه در مواجهه با بحران؛ از واکنش تا رهبری»، «محیط مدرسه پساجنگ و مدیریت فقدان»، «از ضربه روانی تا تاب‌آوری»، «مدرسه آماده در بحران» و «بازآفرینی روانی و محیطی مدرسه‌ها» به موضوعاتی چون بازگرداندن احساس امنیت، استمرار آموزش، مدیریت فقدان و تقویت تاب‌آوری دانش‌آموزان و کارکنان مدرسه می‌پردازند.
ارزیابی و تصمیم‌گیری مدیریتی نیز از دیگر محورهای شماره مهر است. «نمره یا یادگیری؟» این پرسش را مطرح می‌کند که آیا نمره به‌تنهایی معیار مناسبی برای سنجش موفقیت مدرسه است. «هفت تصمیم حیاتی» و «تصمیم‌های آنی و پیامدهای آن بر آرامش و برنامه‌ریزی مدرسه‌ها» نیز مدیران را به تأمل درباره تصمیم‌های خود و تأثیر آن‌ها بر زندگی روزمره مدرسه دعوت می‌کنند.
در «چهارچرخ ماشین رفتار»، مدیریت رفتار دانش‌آموز با نگاهی به نظریه انتخاب بررسی شده و مطالب «تجربه یادگیری؛ بازاندیشی در نقش مربی و نظام مدرسه» و «بحران معنا در آموزش امروز» به کیفیت تجربه دانش‌آموز و معنای یادگیری توجه دارند. «فرسودگی شغلی؛ قاتل خاموش انگیزه در مدرسه» نیز به یکی از چالش‌های مهم نیروی انسانی مدارس و تأثیر آن بر انگیزه و عملکرد کارکنان می‌پردازد.
معلمی در روزگار تغییر؛ «رشد معلم» به کلاس‌های درس بازگشت
نخستین شماره «رشد معلم» در سال تحصیلی ۱۴۰5-۱۴۰6 با تمرکز بر مهارت‌های حرفه‌ای معلمان، ویژگی‌های نسل جدید دانش‌آموزان، فناوری‌های نوین، اخلاق حرفه‌ای، مراقبت اجتماعی و نقش معلم در شرایط بحران و با مجموعه‌ای از مطالب حرفه‌ای و تربیتی به استقبال سال تحصیلی جدید رفته است. تحلیل رویکردهای فرهنگی و تمدنی رهبر انقلاب و گفت‌وگو با دکتر علی‌اصغر شعردوست در «کلاس زنده» از مطالب این شماره هستند. در بخش مهارت‌های معلمی نیز «روش بحث گروهی»، «ارتباط مؤثر، کلاس پویا» و «مسئولیت ما» به شیوه‌های مشارکت دانش‌آموزان، ارتباط در کلاس و مسئولیت حرفه‌ای معلم می‌پردازند.
تحولات نسلی و فناوری نیز در این شماره مورد توجه قرار گرفته‌اند. «نسل آلفا، نسل دیجیتال» به ویژگی‌های دانش‌آموزانی می‌پردازد که فناوری بخشی از زندگی روزمره آنان است و «از آموزشگری به مربیگری» تغییر نقش معلم را از انتقال‌دهنده دانش به هدایتگر و همراه دانش‌آموز در مسیر یادگیری بررسی می‌کند. «مدرسه و صنعت» و «اخلاق حرفه‌ای معلم» نیز به پیوند آموزش با دنیای واقعی و مسئولیت‌های اخلاقی حرفه معلمی اختصاص یافته‌اند.
«لنگرگاه امن روانی؛ رسالت معلمان از بحران به خرد جمعی» نقش معلم را در ایجاد احساس امنیت و همراهی با دانش‌آموزان در شرایط بحرانی بررسی می‌کند. «نظام مراقبت اجتماعی دانش‌آموزان (نماد)» نیز به نقش مدرسه و معلم در مراقبت و حمایت اجتماعی از دانش‌آموزان توجه دارد.
«شورای معلمان» با حضور سردبیر مجله، ظرفیت این شورا برای گفت‌وگوی حرفه‌ای و تبادل تجربه میان معلمان را مورد توجه قرار داده و «درس‌هایی از قرآن» نیز از دیگر مطالب تربیتی شماره مهر است. مطالبی چون «هفت درس کاربردی زندگی سالم برای معلمان»، «آن سوی تخته»، «صدای یک سرپناه» و معرفی کتاب نیز دیگر بخش‌های این شماره را تشکیل می‌دهند.
شماره مهر این مجله تصویری از معلم امروز ارائه می‌کند؛ معلمی که در کنار آموزش، باید نسل جدید را بشناسد، ارتباط مؤثر برقرار کند، در موقعیت‌های دشوار همراه دانش‌آموز باشد و خود نیز به یادگیری و توسعه حرفه‌ای ادامه دهد.
نسخه چاپی ماهنامه‌های عمومی بزرگسال رشد در سامانه فروش و اشتراک مجلات رشد به فروش می‌رسد. برای ثبت نام در سامانه و خرید نشریات رشد اینجا را انتخاب کنید.