تعلیموتربیت کودکان در در اوان کودکی اقتضائات و شرایط
کودکانه خود را دارد و نباید شکل مدرسهای بهخود بگیرد. اما فرارسیدن
مهرماه، برای والدین و کودکان پیشدبستانی حال و هوای مدرسه رفتن را دارد.
این اولین مواجهه و تجربه جدی کودک با فضای خارج از خانه است. این شروع در
دنیای کودکانه آغاز قول و قرارهاست؛ چون کودک احساس بزرگترشدن دارد و حس
میکند باید قول و قرارهایی را بپذیرد. بههمین منظور ما والدین و
دستاندرکاران تربیت کودک، اعم ازمدیر و مربی، باید بهگونهای عمل کنیم که
کودکمان احساس خوب و خاطرات شوقانگیزی از تعامل با ما و برنامههایمان
داشته باشد.
بسیار خواندهایم و شنیدهایم که کودکان پیش از کلام، با رفتار ما تربیت
میشوند. یکی از بارزترین رفتارها، خوشقولی و وفای به عهد است. خوشقولی
باعث استحکام بنای تربیت میشود. بههمیندلیل است که بزرگان دین و
راهنمایان حقیقی زندگی بر این موضوع تأکید فراوان دارند. در کلام نورانی
امام کاظم(ع) میخوانیم: «هرگاه به کودکان وعده دادید، بدان وفا کنید»
(کافی، ج 6، ص 5).
جالب است بدانیم در خاطرات شهید دکتر باهنر (وزیر سابق آموزشوپرورش) نقل
است که در ایام قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، در سفر به مشهد مقدس، بهطور
اتفاقی زمان حضورشان با حضور شهید دکتر بهشتی همزمان شد. وقتی شهید باهنر و
همراهان ایشان از حضور شهید بهشتی مطلع شدند، به محل اقامت ایشان رفتند و
درخواست یک جلسه فوری کردند.
شهید دکتر بهشتی در پاسخ به این درخواست گفتند: «بنده الان به خانواده و
فرزندانم قول دادم با هم باشیم. لذا نباید بدقولی کنم. قرار با شما را برای
زمانی دیگر تنظیم خواهم کرد.»
بدیهی است وقتی قولوقرارها نقض شوند آسیبهای روحی و اخلاقی پدید
میآیند. کودکان نسبت به بزرگترها و کسانیکه برای او تصمیم میگیرند،
انتظار وفای به عهد دارند و اگر خلاف آن اتفاق بیفتد، تأثیر ناگواری برای
تربیت کودک بهوجود خواهد آورد.
همچنانکه یادگیری مانند نقش روی سنگ در ذهن کودک ماندگار است، عهدشکنیها
نیز بر روح و روان او آثار ناگواری را حک خواهند کرد و به طور طبیعی بر
تربیت سنین بالاتر وی تأثیر میگذارند. باید مراقب باشیم بهطور مستقیم با
کودکان و در امور مربوط به آنان بدقولی و پیمانشکنی نکنیم.
در این میان، در روزگار امروز ما سرآمد عهدشکنیها و خلف وعدهها ازسوی
نهادهای حقوق بشر بینالمللی، بهویژه حامی حقوق کودک، صورت میگیرد که
بسیار دردآور و اعجابآور است. البته که در تقابل بین خیر و شر، بدقولی
گروه شرور و جنگطلب تعجبآور نیست، آنچه اعجابانگیز است بیتوجهی مراجع
قانونی و رسمی بینالمللی است که چگونه نسبت به قتل عام کودکان و تعرض
آشکار و پنهان به حقوق اساسی آنان، از امنیت و شادی گرفته تا تغذیه و
بهداشت کودکان، در عمل ساکت و خاموش هستند. چون محکومکردن نمایشی و
بیانیههای صوری دردی را دوا نمیکند، بلکه رژیم غاصب و کودککش اسرائیل را
نیز جریتر و گستاختر میکند.
اکنون که قصه پرغصه را روی کاغذ میآورم، طبق آمارهای رسمی - در نهایت
کنترل و سانسور خبری - بیش از 70 درصد کشتهها در جریان مقاومت سلحشورانه
مردم مظلوم فلسطین، مربوط به کودکان و زنان است. دلیل بر جریشدن رژیم
کودککش و غاصب اسرائیل حملههای مستقیم آنان به کشور عزیزمان در خردادماه
سال جاری است که با وجود دفاع جانانه ملت غیور و رزمندگان سلحشور، به شهادت
تعداد قابل توجهی از کودکان و زنان در کنار سربازان و رزمندگان رشید مدافع
ایران اسلامی منجر شد.
سخن آخر اینکه همچنان باور داریم، کودکان آیندهسازان فردای جهان هستند.
باید در تربیت و تعامل با آنان بهگونهای رفتار کنیم که دچار تعارض و
ناکامی نشوند. بارزترین این مسئلهها در تربیت کودک، خوشعهدی و اهمیتدادن
به قولوقرارها با کودک و پایبندی به تعهدات مربوط به امور تعلیموتربیت و
زندگی آنان است.
از قولوقرارهای فردیمان گرفته تا قرارها و قوانین مربوط به حقوق کودک در
عرصه ملی و بینالمللی، بدون تعارف بهطور پنهان و آشکار در روند
تعلیموتربیت آیندهسازان دنیای فردا دارای تأثیر مستقیم و معناداری هستند.
اکنون یکایک ما از مربی تا والدین در این امر خطیر تربیت نسل آینده کشور
عزیزمان بسیار نقشآفرین هستیم. لذا برنامهریزیها و تعیین اولویتها و
فعالیتها را بهمثابه قول و قرارهایمان با کودکان بدانیم و در تحقق آنها
وفادار باشیم.
ضمناً یادمان باشد کودکان دارای فطرت ناب و پاک توحیدی هستند که این ودیعه
الهی بین همه کودکان جهان مشترک است و حقوق اساسی آنان نیز مشترک است. لذا
همه در عرصه فردی، اجتماعی و بینالمللی موظفیم، به قول و قرارهای مربوط به
آنان وفادار باشیم. در غیر اینصورت، بانیان آینده تاریک و نامطلوب زندگی
فردای کودکانمان خواهیم بود. کسانی خواهیم بود که از دیروز و امروز به عهد
خود با انسانها و بهویژه کودکان وفادار نبودهاند و نسل آینده را برپایه
بیرحمی و عهدشکنی تربیت کردهاند.
امید است در پرتو نیتها و ارادههای قوی انسانهای پاک و مخلص، همچون شما
والدین و مربیان دلسوز، بتوانیم مانند رزمندگان عرصه تعلیموتربیت کودکان،
آیندهای خوب توأم با محبت، امنیت و وفای به عهد برای کودکانمان بسازیم؛
انشاءالله.