در نشست شورای سیاستگذاری بیستوسومین دوره جشنواره ملی کتاب رشد، معاون وزیر و رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی بر جایگاه بیبدیل کتاب و ضرورت هماهنگی نهادهای فرهنگی برای گسترش فرهنگ مطالعه در مدارس تأکید کرد.
به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، اولین نشست شورای سیاستگذاری بیستوسومین دوره جشنواره ملی کتاب رشد برگزار شد. در این نشست حجتالاسلام والمسلمین دکتر علی لطیفی، معاون وزیر و رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی و رئیس شورای سیاستگذاری این جشنواره ضمن تبریک ایام ماه رجب و ولادت امام باقر(ع) با تأکید بر جایگاه بیبدیل کتاب گفت: «هیچ چیز جای کتاب را نمیگیرد و جشنواره کتاب رشد باید بهعنوان محور شکلگیری زیستبوم کتابخوانی در کشور تقویت شود. جشنواره کتاب رشد با محوریت معرفی کتابهای غیردرسی نقش مهمی در تربیت دانشآموزان دارد.»
لطیفی درخصوص هدف برگزاری این جلسه افزود: «در سال گذشته تلاش شد دیدگاههای اعضای شورای سیاستگذاری درباره تعامل میان سازمان، جشنواره و دیگر نهادهای ذیربط اجرایی شود. هدف ما این است که بدانیم برای استقرار کامل فرهنگ کتابخوانی در آموزشوپرورش و حوزه نشر کودک و نوجوان، چه ارتباطات و اقداماتی باید انجام دهیم.»
رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی با اشاره به تشکیل «کارگروه رسانه و تربیت غیررسمی» در شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: «ورود جدی شورای عالی انقلاب فرهنگی به مسئله کتاب میتواند ظرفیت بسیار مناسبی برای همافزایی و جلب توجه بیشتر نسبت به کتابخوانی، بهویژه در میان کودکان و نوجوانان باشد.»
وی با بیان اینکه نقش ناشران در ساماندهی کتابهای کودک و نوجوان کلیدی است، افزود: «ناشران باید احساس کنند که اقدامات حاکمیتی و تنظیمگرانه، همانند جشنواره رشد، اثر واقعی بر فعالیتهای آنان دارد و این تعامل باید تقویت شود.»
رئیس شورای سیاستگذاری بیستوسومین دوره جشنواره کتاب رشد بر ایجاد پیوند حداکثری میان سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی با سایر نهادهای نقشآفرین در حوزه ساماندهی منابع آموزشی و تربیتی مکتوب تأکید کرد و از آمادگی این سازمان برای افزایش تعامل سازنده با خانه کتاب و ادبیات ایران و سایر نهادهای فرهنگی مرتبط خبر داد.
معاون وزیر آموزشوپرورش در بخش پایانی سخنان خود با تأکید بر ضرورت چابکسازی جلسات عملیاتی گفت: «برای پیشبرد برنامهها لازم است چند نشست عملیاتی با حضور اعضای شورای سیاستگذاری و مسئولان دبیرخانه برگزار شود تا نتایج ملموستری حاصل گردد. پیشنهاد میشود که دبیرخانه جشنواره در فرصت باقیمانده تا برگزاری آیین اختتامیه، تمرکز خود را بر این نشستهای اجرایی معطوف کند تا زمینه همگرایی و همافزایی میدانی بیشتر فراهم شود.» وی در پایان تأکید کرد: «کتاب ماندنی است و هیچ چیز جای آن را نمیگیرد. با وجود برخی محدودیتها، با همراهی اعضای شورا و ذینفعان حوزه نشر، امیدواریم گامبهگام در مسیر اصلاح و بهبود فرهنگ کتابخوانی حرکت کنیم.»
کتاب جایگاه ویژهای در فرهنگ ایرانی اسلامی دارد
در این جلسه سید سعید بدیعی، مدیرکل دفتر انتشارات و فناوری آموزشی و نایب رئیس شورای سیاستگذاری جشنواره با تأکید بر اهمیت ترویج فرهنگ کتابخوانی گفت: «اگر بتوانیم فرهنگ کتابخوانی را در جامعه رایج و در کنار آن تولید کتاب را گسترش دهیم، بخش عمدهای از وظایف فرهنگی دولت جمهوری اسلامی انجام خواهد شد.»
وی با اشاره به بیانات مقام معظم رهبری (مدظلهالعالی) درباره اهمیت کتاب افزود: «کتاب مقولهای بسیار مهم است. مقام معظم رهبری فرمودند هیچ چیز جای کتاب را پر نمیکند و از حضور ایشان در نمایشگاههای کتاب میتوان به جایگاه ویژه کتاب نزد ایشان پی برد.»
بدیعی با تشریح روند برگزاری جشنواره ملی کتاب رشد گفت: «این جشنواره بر اساس قانون تشکیل سازمان پژوهش و مصوبه ۸۲۸ شورای عالی آموزشوپرورش و با هدف کمک به ساماندهی منابع آموزشی و تربیتی برگزار میشود. دبیرخانه جشنواره با همکاری ناشران در طول سال کتابهای جدید را جمعآوری، بررسی و بر اساس گروه سنی طبقهبندی میکند تا فهرست منابع آموزشی تربیتی و کتابنامه رشد هر سال تدوین و در اختیار مدارس قرار گیرد.»
نایب رئیس شورای سیاستگذاری جشنواره کتاب رشد با اشاره به فعالیت سامانه «سامان کتاب» افزود: «کتابهای بررسیشده در صورت تأیید در این سامانه معرفی و خلاصهای از محتوای آنها برای مدارس و نهادهای فرهنگی منتشر میشود. فهرست کتابهای مناسب نیز برای معاونتها و دستگاههایی که مسابقات یا برنامههای فرهنگی دارند ارسال میگردد.»
وی در پایان با تأکید بر لزوم همکاری دستگاههای فرهنگی گفت: «در شرایط فرهنگی کنونی و با وجود تهاجمهای مختلف، کتاب میتواند ابزاری مؤثر برای انتقال فرهنگ اصیل ایرانی اسلامی به مدارس باشد. از همه همکاران و نهادهای مربوطه میخواهیم برای شناسایی و معرفی هرچه بهتر کتابهای مناسب به یاری ما بشتابند.»
«سامان کتاب» ستون فرایندی جشنواره کتاب رشد است
ابوذر حسامپور، دبیر بیستوسومین دوره جشنواره ملی کتاب رشد با اشاره به اهمیت تعاملات میان ارکان مختلف آموزشوپرورش در پیوند با جشنواره کتاب رشد گفت این مجموعه تعاملات در نهایت به شکلگیری یک شبکه زنجیرهوار و فرایندی منجر میشود که باید ناظر بر اثربخشی بیشتر در میدان عمل باشد. او تأکید کرد جلسات شورای سیاستگذاری نباید فرمایشی باشد و انتظار میرود شبکهای منسجم از معلمان، مدیران و معاونان آموزشی در پیوند با رویدادهای مرتبط با کتاب و کتابخانه در مدارس فعال شوند.
وی با اشاره به ظرفیتهای معاونتهای آموزش ابتدایی و متوسطه افزود این معاونتها به دلیل ارتباط مستقیم با شبکه معلمان و مدیران، میتوانند نقش مهمی در تبلیغ و ترویج فعالیتهای مرتبط با کتاب و کتابخانه در مدارس ایفا کنند و نباید این فرآیند تنها در سطح ابلاغ بخشنامه باقی بماند.
حسامپور در این جلسه توضیحاتی پیرامون وبگاه «سامان کتاب» به نشانی samanketab.roshd.ir بهعنوان مرجع ثبت و معرفی کتابهای مناسب ارائه نمود و افزود: در این سامانه، حدود 20 هزار کتاب تأیید شده 10 سال اخیر که در ارزیابیها امتیاز لازم را کسب کردهاند، بر اساس رده سنی، موضوع و محتوای تربیتی دستهبندی و بهعنوان کتابهای مناسب آموزشی و تربیتی برای استفاده مدارس و سایر نهادهای فرهنگی در دسترس قرار گرفته است که بخش مهمی از آنها در فرآیند جشنواره کتاب رشد نیز مورد توجه قرار میگیرند.
حسامپور با تأکید بر اینکه جشنواره کتاب رشد فراتر از یک جشنواره مناسبتی است، گفت: «جشنواره کتاب رشد «یک فرصت» برای آن است که مجموعه اقداماتی که در طول سال در فرایند ساماندهی منابع مکتوب انجام میشود، جمعبندی و بازبینی شود و فضایی برای تجدید عزم و تجدید دیدار برای ورود به دوره بعد فراهم آید. او این جشنواره را از این جهت متفاوت از جشنوارههایی دانست که دبیرخانه مقطعی دارند و تنها در یک بازه زمانی محدود فعال هستند.»
فرایند داوری و کمیته داوران
دبیر جشنواره بیستوسوم کتاب رشد با تشریح فرایند داوری آثار توضیح داد که سامانه جشنواره صرفاً برای داوری مقطعی طراحی نشده، بلکه داوریها در طول سال و در چارچوب فرایند ساماندهی انجام میشود و ارزیابی پایانی جشنواره مبتنی بر همین داوریهای قبلی است. وی گفت: «در سال گذشته 3700 اثر دریافت شده که از این میان 2300 اثر موفق به دریافت نشان رشد شدهاند و در نهایت حدود 10 درصد آثار به مرحله نهایی جشنواره راه یافتهاند.»
حسامپور افزود داوران جشنواره از میان چهرههای دارای مرجعیت علمی در حوزه کتاب و صاحبنظران حوزه تعلیم و تربیت انتخاب میشوند تا ارزیابی نهایی بر مجموعهای از آثار فاخر متمرکز شود که در طول سال در فرایند ساماندهی، مورد ارزیابی قرار گرفتهاند.
در ادامه این نشست، اعضا به بیان نظرات و پیشنهادهای خود برای تقویت جشنواره ملّی کتاب رشد و طرح زمینههای افزایش تعامل و همکاری پرداختند.
شایان ذکر است، آیین اختتامیه بیستوسومین دوره جشنواره ملی کتاب رشد، اوایل بهمنماه برگزار خواهد شد.