بررسیها نشان میدهند کسانی که برای موفقیت در زمینههایی مثل علوم پایه و ریاضیات میکوشند، چنانچه از هوشهای دیگر و از جمله هوش هیجانی برخوردار باشند، افراد موفقتری خواهند بود. موضوعی که میتوان مصداق آن را در برخی دانشآموزان و از جمله شارینا بخشی بهروشنی دید. او که در حال حاضر در شهر زیبای زنجان تحصیل میکند، با مجله خودش، یعنی «رشد ریاضی برهان»، به گفتوگو نشسته است. شارینا خودش را به دوستان و خوانندگان مجله رشد ریاضی برهان این گونه معرفی میکند:
شارینا بخشی هستم، متولد پنجم آذر ۱۳۸۷ در استان آذربایجان غربی، اما بزرگ شده شهر زیبای زنجان. دوران ابتدایی را در «مدرسه شاهد ریحانه» گذراندم و اکنون دانشآموز پایه نهم «دبیرستان فرزانگان1» زنجان هستم. از همان دوران کودکی علاقه شدیدی به حل مسئله، کاوش و تفکر عمیق در من وجود داشت و معمولاً جذب موضوعهایی میشدم که نیازمند تحلیل و جستوجو بودند. به همین دلیل علوم پایه برایم جذابترین زمینه تحصیلی محسوب میشدند. این علاقه امروز هم در من زنده است و موتور محرکهای است تا بتوانم مصممتر برای رسیدن به هدفهایم تلاش کنم.
از سال هفتم از طریق معلم عزیزم، خانم علیخانی با دانشگاه و تحصیلات تکمیلی آشنا شدم و در مسابقههای گوناگون در «خانه علم» شرکت کردم. در سال نهم بود که با مسابقت «کتر» آشنا شدم و به همراهی دوستم، کوثر مرادی، در آن شرکت کردیم. خوشبختانه به لطف خداوند، سختکوشی خودمان و راهنمایی معلمان عزیز موفق شدیم مقام نخست کشوری را در این مسابقهها کسب کنیم.
در ادامه متن گفتوگو با این دختر سختکوش و موفق ایرانی را میخوانید.
با توجه به اینکه مخاطبان مجله در آغاز با شما کمی آشنا شدند، برایمان بگویید از چه زمانی به موضوع و درس ریاضی علاقهمند شدید؟ در خصوص موضوعها و دلیلهای این علاقهمندی و همچنین موقعیت و یا کسانی (پدر، مادر، همکلاسیها، معلمان و...) که در این علاقهمندی مؤثر بودهاند، برایمان بگویید.
من از دوران ابتدایی به حل مسئلهها و به چالشکشیدن خودم، با پیداکردن الگو یا روش برای پدیدهها و اتفاقهای اطرافم و کاوش، علاقهمند بودم و همین علاقه سبب شد که از اواسط دوران ابتدایی از درس شیرین ریاضی خوشم بیاید. به لطف خدا، با ورود به دوران راهنمایی و آشنایی با خانم علیخانی، بهطور کامل وارد دنیای ریاضی شدم و با حمایت همهجانبه خانواده، علاقهام به ریاضی روزبهروز بیشتر شد. این مطلب را هم باید اضافه کنم که درس علوم تجربی را هم بسیار دوست دارم، زیرا این علوم علاوه بر تغییر نگرش انسان نسبت به زندگی و محیط اطراف، کمک میکند که به درک بهتری از پدیدهها، وجود خودمان و شناخت از هستی برسیم.
به نظر شما جذابیتهای خاص ریاضی به طور کلی و درس ریاضی به طور خاص چیست؟
انجام محاسبهها، حل مسئله، رسیدن به نگرش و دید عددی، و به طور کلی پایهبودن جهان هستی، و توضیح بینهایتها و نهایتها به کمک عددها از جمله جذابیتهای علم ریاضی است. به طور کلی وقتی من در حل مسئلههای سخت و پیچیده به جواب صحیح میرسم و یا روش جدیدی برای حل مسئلهها مییابم، بالاترین لذتهای ریاضی را تجربه میکنم.
روش شما برای یادگیری ریاضی چه بوده است؟ آیا این روش را به دیگران هم توصیه میکنید؟
ریاضی تماماً حل مسئله است و تا به درک کاملی از این موضوع نرسیم نمیتوانیم مسئلهها را حل کنیم. به این منظور بهترین روش برای یادگیری ریاضی، اول اثبات مفهومها و روشها به خودمان است. یعنی روشها را بیچون و چرا نپذیریم و تا آنها را به طور کامل متوجه نشدهایم، دست از اثبات موضوع برای خودمان بر نداریم. دوم به چالشکشیدن خودمان با گسترهای وسیع از سؤالهای گوناگون با روشهای حل متفاوت است. این امر به ما کمک میکند که به هر مسئله از چند جنبه مختلف نگاه کنیم و با خلاقیت سؤالها را حل کنیم و به پاسخ درست برسیم.
آیا بهجز کتاب درسی کتابهای دیگری هم مطالعه میکنید؟
بله من کتابهای غیردرسی را از 8 سالگی در اوقات فراغتم مطالعه میکنم و به این موضوع بسیار علاقه دارم. از جمله کتابهایی که خواندهام میتوانم به آثاری مانند جنایات و مکافات، طاعون، بادبادکباز، و همچنین آثار آگاتا کریستی، مانند ده بچه زنگی، قطار سریعالسیر و... و آثار جنایی دیگر اشاره کنم.
در چه دورهای از تحصیل در مسابقههای ریاضی، المپیادها و... برگزیده یا تشویق شدهاید؟
در برخی از مسابقهها، از جمله کتر، متر، المپیاد و... شرکت کردهام و خانواده مهمترین حامی من در این راه بوده است. این مسابقهها باعث به چالشکشیدهشدنم در علوم و داشتههای خودم شدهاند.
میگویند ریاضی پرکاربردترین دانش و مادر تمام علوم است. شما چه نظری دارید و اگر این گفته را قبول دارید، دلیلتان چیست؟
بله، تمام علوم در خود نظم و الگویی خاص دارند و تمامی الگوها بر پایه عددها و محاسبهها قرار دارند. ضمن اینکه در حالت کلی ریاضی علم بررسی پدیدهها، حالتها و احتمالهای مختلف جهان است و بدون ریاضی امکان درک تمام اینها ناممکن میشد.
چه خاطرههای خوبی در دوره تحصیلی خود در زمینه ارتباط با درس و معلمان ریاضی دارید؟
در دوران راهنمایی تمامی زنگهای ریاضی به لطف خانم علیخانی برایمان جذاب بود و هر جلسه از این کلاس، علاوه بر تدریس ریاضی، تدریس زندگی هم بود. در تمامی این زنگها ما خلاقیت در ریاضی را با یکدیگر آموختیم.
دوست دارید در مجله رشد ریاضی برهان بیشتر چه مطالبی چاپ شوند؟
یکی از مشکلات افراد با ریاضی ندانستن کاربرد آن در زندگی روزمره و اتفاقات پیرامون ماست. بهنظر من اگر کاربردهای ریاضی در مجله چاپ شوند، میتواند علاقه ازدسترفته بعضی از دانشآموزان را به ریاضی باز گرداند.
بهجز کتابهای درسی چه کتابهایی مطالعه میکنید؟ آیا کتابهای غیردرسی با موضوع ریاضی هم خواندهاید؟
برای مسابقه کتر من کتاب «چگونه مسئله را حل کنیم»، اثر جرج پولیا را مطالعه کردم که کتابی بسیار خوب اما کمی سنگین بود. مطالعه این کتاب را به کسانی که واقعاً به چالشهای ریاضی علاقهمندند پیشنهاد میکنم.
نظر خانواده شما در مورد ریاضی چیست؟ آیا در این زمینه مشوق شما بودهاند؟ آیا خودشان هم به ریاضی علاقه مند هستند؟
خانواده همیشه تشویقکننده من در این راه بوده است؛ ضمن اینکه پدرم خودشان یکی از علاقهمندان به ریاضی هستند و در این رشته تحصیل کردهاند. رشتههای دانشگاهی ایشان نیز بر پایه ریاضی و حل مسئله است.
در زندگی شخصی خودتان از ریاضی چه بهرهای بردهاید؟
ریاضی باعث تغییر دید من به دنیا شد و کمک کرد همیشه دنبال راههای متفاوت برای حل مسئلههای زندگی بگردم.
از اندیشمندان و صاحبنظران معاصر ریاضی چه کسانی را میشناسید و چگونه با آنها آشنا شدهاید؟
من با بانوی ریاضی ایران، خانم مریم میرزاخانی، به وسیله معلم ریاضیام آشنا شدم و همچنین به واسطه مطالعاتم درباره نظریههای زمان، با آقای ریتن هاوس نیز آشنا هستم.