در ریاضیات الگوی عددی به معنای نظم تکرارشونده است. هرگاه چند عدد براساس نظم مشخصی کنار هم قرار گیرند، تشکیل یک مجموعه را میدهند. به نظمی که بین اعضای مجموعه وجود دارد، الگوی آن مجموعه گفته میشود. مثلاً ...,۰,2,۴,۶ یک الگوی عددی برای نمایش عددهای زوج است. یا ...,1,2,۴,8,۱۶,32 یک الگوی عددی برای نمایش توانهای عدد 2 است. یکی از زیباترین الگوهای عددی، الگوی عددهای فیبوناچی است. عددهای فیبوناچی عبارتاند از: ...,1,1,2,3,۵,8,13.
کمی فکر کنید، آیا میتوانید کشف کنید که عدد بعدی چه عددی است؟ بله درست است، عدد بعدی این الگو عدد 21 است. در حقیقت هر عدد بعدی در این الگو، از جمع دو عدد قبلی ساخته میشود. به زبان ریاضی در الگوی عددهای فیبوناچی که 1= F0 و 1=F1 و Fn بیانگر عدد n-ام در الگوی فیبوناچی است.
لئوناردو فیبوناچی نخستین ریاضیدان بزرگ اروپا بود که در قرن سیزدهم میلادی میزیست. بیشتر کارهای وی برگرفته از آثار ریاضیدانان مسلمان مثل خوارزمی، کرجی و ابوکامل است.
او به کشورهای اسلامی بسیاری مثل مصر و سوریه سفر کرد. او که به برتری روشهای محاسبه مسلمانان پی برده بود، پس از بازگشت به زادگاه خود در سال12۰2 میلادی حاصل آموختههایش را با نوشتن «لیبرآباکی» به معنای «کتاب حساب» به رشته تحریر درآورد. این کتاب بهطور انحصاری بر پایه الگوریتمهای خوارزمی است.
مجدداً به بحث خودمان برگردیم. فیبوناچی الگوی عددهای خود را براساس الگوی رشد جمعیت خرگوشها ساخت. بعدها مشخص شد این الگوی بهظاهر ساده دارای کاربردهای فراوانی در مهندسی، معماری، اقتصاد و... است. با توجه به اینکه در این باب مقالههای زیادی نوشته شده است، خوانندگان محترم را به مطالعه آنها توصیه میکنیم.
- مخاطبان گرامی؛ برای مشاهده متن کامل این مطلب به فایل PDF پایین همین صفحه مراجعه فرمایید.