گالانتامین؛ از اودیسه تا آلزایمر

 

مقدمه

شگفت‌آور است اما تاریخچه گالانتامین به بیش از هزار سال پیش، به ماجرای اودیسه هومر² در افسانه‌های یونان باز می‌گردد. در این کتاب، جادوگری به نام سیرسه³، یاران اودیسه را با استفاده از تاتوره⁴ که شامل آلکالویید آتروپین⁵ است گرفتار می‌کند. در مقابل، اودیسه برای خنثی کردن اثر این معجون، از گیاه گل‌برفی معمولی که منبعی از گالانتامین است استفاده می‌کند.

در سال 1947، مجله‌ای در اتحاد جماهیر شوروی از حضور آلکالوییدهای ناشناخته‌ای در گل‌برفی معمولی خبر داد. نویسندگان این مقاله مهم که نامشان هنوز هم مشخص نیست ترکیب اصلی را گالانتامین نامیدند. چند سال بعد این گروه، گالانتامین را از یک گونه دیگر گل‌برفی به نام گالانتوس ورنووی⁶ جدا کردند. پژوهشگران ژاپنی نیز همان آلکالویید را از گل لیلی عنکبوتی سرخ به دست آوردند و نام لیکورمین⁷ را برای آن برگزیدند. سرانجام ساختار شیمیایی کاملاً پیچیده گالانتامین با سه مرکز کایرال مشخص شد.

 این کشف حیاتی تا سال 1960 علاقه و اعتبار بسیاری در سطح جهان کسب کرد، به‌ویژه زمانی که یافته‌ها مبتنی بر سودمندی درمان بر اساس مهارکنندگی استیل کولین استراز⁸ بود. گالانتامین با پایه آمونیوم نوع سوم، به راحتی از سد خونی‌ـ مغزی عبور می‌کند. امتیاز تجاری‌سازی این آلکالویید در دهه‌های 1960 تا 1980 با نام نیوالین⁹ به کشورهای بلغارستان، ایتالیا، فرانسه و آلمان محدود می‌شد.

با اینکه در سال 1977 اثرهای مثبت گالانتامین روی عملکرد حافظه و توانایی شناختی در انسان گزارش شد، توسعه اصولی آن به‌عنوان داروی آلزایمر تا دهه‌های نخست 1990 به مرحله عمل نرسید.

از آنجا که منابع طبیعی گالانتامین کمیاب‌اند و نیز جداسازی آن پرهزینه است، چند روش سنتز کلی برای تولید این دارو در نظر گرفته شده است. بارتون¹⁰ و همکارانش نخستین گروهی بودند که دریافتند آلکالویید بسیار سمی گالانتامین را می‌توان از یک پیش‌ماده معمولی مانند نوربلادین¹¹ یا از واکنش درون‌مولکولی اکسایش ـ کاهش جفت شدن فنول سنتز کرد.

گالانتامین سنتزی نخستین بار در سال 2000، برای درمان آلزایمر در سوئد به ثبت رسید. سپس در اتحادیه اروپا، ایالات‌متحده، کانادا، ژاپن و بسیاری از کشورهای سراسر دنیا با نام رمینیل¹² روانه بازار شد. در آوریل سال 2005، شرکت تولیدکننده‌ این دارو نام تجاری رمینیل را به رازادین¹³ تغییر داد. علت این جایگزینی، شباهت نام آن به داروهای دیابت بود و سبب خطاهای بسیار هنگام تجویز دارو می‌شد.

 

آلزایمر، کابوسی در بیداری

تصور کنید یک روز صبح، زمانی که از خواب برمی‌خیزید، هیچ‌چیز را به خاطر نیاورید. جهان همیشگی پیرامون‌تان کاملاً ناشناخته و قدرت تفکر شما به حدی ضعیف شده باشد که نتوانید خود را از این سردرگمی برهانید. در این حالت، شما در مرحله پیشرفته‌ای از بیماری خطرناک آلزایمر محاصره شده‌اید.

بیماری آلزایمر شکلی از زوال عقل در دوران سالمندی است که آلویز آلزایمر¹⁴، عصب‌شناس آلمانی بیش از صدسال پیش به درک و توضیح آن همت ورزید. این بیماری به پاس تلاش‌های وی آلزایمر نام گرفت.

چنان‌که اشاره شد، بیماری آلزایمر اختلالی پیش‌رونده در عملکرد مغز است که در جریان تخریب عصب‌ها، توانایی‌های ذهنی شخص به‌تدریج تحلیل می‌رود و رفته‌رفته به اوج خود می‌رسد. پیامدهای منفی این ناتوانی، حافظه، تفکر، تکلم و رفتار بیمار را در برمی‌گیرد و هر روزی که از بیماری می‌گذرد اختلال‌های شناختی به‌قدری شدت می‌یابد که فرد را در انجام فعالیت‌های روزمره خود با مشکل روبه‌رو می‌کند و سرانجام به مرگ وی می‌انجامد.

بنابر پژوهش‌های جدید، آلفا-توکوفرول، ویتامین E محلول در چربی و پاداکسنده‌ها، ممکن است از شدت اختلال عملکرد در کارهای معمول مانند خرید، تهیه غذا، برنامه‌ریزی و مسافرت بکاهد. ازاین‌رو، بار مسئولیت مراقبت از بیمار نیز کاهش می‌یابد. آزمایش‌ها نشان می‌دهند ویتامین E، رشد کاهش عملکرد را 19درصد در سال به تأخیر می‌اندازد. دسترس‌پذیری ویتامین E در داروخانه‌های محلی و البته قیمت ارزان آن، به این یافته‌ها ارزشی صدچندان می‌بخشد.

درحالی‌که علت بیماری آلزایمر هنوز هم مبهم است پژوهش‌ها حاکی از این است که مقدار استیل‌کولین موجود در مغز افراد مبتلا، کاهش می‌یابد و از دست دادن سلول‌های عصبی کولینرژیک و کاهش تصاعدی عملکرد گیرنده‌های نیکوتینی استیل‌کولین با شدت نشانه‌های بیماری رابطه مستقیم دارد. استیل‌کولین یکی از مواد شیمیایی است که سلول‌های عصبی برای برقراری ارتباط با یکدیگر استفاده می‌کنند. این انتقال‌دهنده عصبی نقشی اساسی در عملکرد حافظه و فرایندهای یادگیری دارد.

 در بررسی‌های بعدی، از دست دادن گیرنده‌های آلفا ـ هفت نیکوتینی استیل‌کولین در هیپوتالاموس و تا حدودی قشر مغزی بیماران آلزایمری حتمی ‌شد. البته به نظر می‌رسد در مراحل پیشرفته‌تر بیماری چنین ارتباطی بین تحلیل رفتن گیرنده‌های نیکوتینی استیل‌کولین و کاهش شناختی وجود ندارد.

بنا بریافته‌ها، فعال‌سازی گیرنده‌های نیکوتینی استیل‌کولین سبب حفاظت از عصب‌ها و درنتیجه بهبود حافظه می‌شود. بنابراین افزایش فعالیت‌ گیرنده‌های نیکوتینی استیل‌کولین در مغز باید پیشرفت بیماری را کاهش دهد. گالانتامین با تقویت فعالیت این گیرنده‌ها از پیشروی بیماری جلوگیری می‌کند.

 

گالانتامین در جایگاه دارو

گالانتامین، آلکالوییدی با اثرهای دارویی سودمند و کمیاب است و به پشتوانه مجموعه‌ای تصادفی از خواص، یک پیشگیری‌کننده عالی به ‌شمار می‌رود. این ماده به‌طور طبیعی از گیاهان تیره نرگسیان مانند گونه‌های مختلف گل‌برفی، گل نرگس و لیلی عنکبوتی سرخ استخراج می‌شود و به‌عنوان دارو در شکل‌های قرص، کپسول و محلول به فروش می‌رسد.

نخستین کاربرد دارویی این ماده در درمان فلج اطفال بود که از نبودن سلول‌های عصبی حرکتی نتیجه می‌شد. دیگر کاربردهای مثبت گالانتامین در بیهوشی با هدف بازیابی عملکرد عصبی ـ عضلانی، اختلال در سامانه مغزی ـ عروقی، بیماری پارکینسون همراه با زوال عقل، زوال عقل جسم لوی¹⁵، تقویت داروهای ضدافسردگی، اختلال اوتیسم (درخودماندگی)، اختلال‌شناختی در اسکیزوفرنی¹⁶ (نوعی اختلال حرکتی که اغلب شامل حرکت‌های تکراری غیرارادی است)، مسمومیت با ترکیب‌های آلی فسفردار¹⁷، خونریزی‌های درون‌مغزی که به علت‌های مختلف روی می‌دهد و مهم‌تر از همه کمک به درمان آلزایمر در قرن حاضر است.

مموگین¹⁸ افزون بر پانزده برابر دسترسی بیشتر در مغز، پیش‌داروی غیرفعال گالانتامین است که در جریان فرایندهای آنزیمی به گالانتامین شکسته می‌شود. گفتنی است، نخستین دارویی که به‌منظور درمان نشانه‌های بیماری آلزایمر تأیید شد، یک آمینوآکریدین ساده به نام تاکرین¹⁹ بود که جدی‌ترین پیامد ناخواسته مصرف آن، مشکلات کبدی معرفی شد. پس از تاکرین، دونپزیل²⁰ با سنتزی بسیار آسان در فهرست داروهای درمانی آلزایمر به ثبت رسید.

ریواستیگمین²¹ ـ که از آلکالویید فیزوستیگمین²² جدا می‌شود ـ و گالانتامین با سازوکاری مشابه، رشد بیماری را در یک دوره زمانی کاهش می‌دهند اما چون بیماری، به‌طور قطعی درمان نمی‌شود و به دلیل عوارض جانبی که در پی استفاده از این داروها پدید می‌آید بسیاری از بیماران از پذیرش درمان با آن‌ها سرباز می‌زنند.

ترکیب‌های برگرفته از عصاره گیاهان رزماری و مریم‌گلی نیز اثرهای مشابه اما ملایم، نسبت به گالانتامین نشان می‌دهند. هم‌اکنون پژوهش‌ها تا اثبات کارایی این گیاهان بر حافظه‌ انسان همچنان ادامه دارد.

نمونه دیگر گیاهانی که عملکرد شناختی را بهبود می‌بخشد، گیاه ارزشمندی است که در ایران به نام کهن‌دار²³ شناخته می‌شود. این گیاه در مراحل اولیه و شکل خفیف بیماری زوال عقل می‌تواند سودمند باشد.

بی‌شک مولکول‌های الهام‌گرفته از طبیعت در آینده‌ای نه چندان دور، بشر را از دشوارترین چالش‌های سلامتی سربلند بیرون خواهند آورد.

 

سازوکار داروهای درمان آلزایمر

دارودرمانی در بیماری آلزایمر بر فرضیه کولینرژیک استوار است. در میان راهکارهای ممکن برای افزایش فعالیت کولینرژیک مغز، مهارکننده‌های استیل‌کولین‌استراز بیشترین مطالعه را به خود اختصاص داده‌اند. به دیگر سخن، مهارکننده‌های کولین‌استراز مقدار استیل‌کولین موجود در شکاف سیناپسی را با مهار کردن آنزیم مسئول آبکافت استیل‌کولین، افزایش می‌دهند. در نتیجه انتقال سلول‌های عصبی به راحتی ادامه می‌یابد.

درمان‌های دارویی کنونی شامل تجویز دونپزیل، ریواستیگمین، گالانتامین و ممانتین²⁴ می‌شوند. سه داروی نخست، به شیوه‌ای یکسان در بدن فعالیت می‌کنند اما ممانتین رفتاری متفاوت از دیگر داروهای یادشده دارد.

دونپزیل، ریواستیگمین و گالانتامین، هر سه مانع عملکرد آنزیم استیل‌کولین‌استراز می‌شوند. البته ریواستیگمین گذشته از استیل‌کولین‌استراز، آنزیم بوتیریل‌کولین‌استراز را نیز مهار می‌کند. این دو آنزیم موجب تجزیه‌ استیل‌کولین در مغز می‌شوند.

 گالانتامین اثر درمانی خود را با دو سازوکار به نمایش می‌گذارد. یکی اینکه به‌عنوان یک مهارکننده انتخابی، برگشت‌پذیر و رقابتی کولین‌استراز عمل می‌کند و اثر مهارکننده آن در برابر استیل‌کولین‌استراز حدود پنجاه برابر قوی‌تر از یک مهار‌کننده بوتیریل‌کولین‌استراز است. البته به مقدار ناچیز، بوتیریل‌کولین‌استراز را هم کنترل می‌کند. سازوکار دیگر، به‌طور مستقیم با گیرنده‌های نیکوتینی استیل‌کولین در ارتباط است و فعالیت آن‌ها را تقویت می‌کند. در نتیجه، استیل‌کولین بیشتری آزاد می‌شود که سلول‌های مغزی را در برابر تخریب، محافظت می‌کند. افزایش استیل‌کولین بهتر شدن ارتباط میان سلول‌های عصبی درگیر در حافظه و یادگیری را تحقق می‌بخشد و به‌طور موقت، پیشروی نشانه‌ها را در برخی از بیماران آلزایمری، کنُد می‌کند یا در حدی ثابت نگه می‌دارد.

برای مبتلایان به آلزایمر خفیف تا متوسط، اثرهای مثبت گالانتامین در آزمایش‌های 3، 5 و 6 ماهه با مقادیر بیش از 8 میلی‌گرم در روز از نظر آماری چشمگیر بود. همچنین در مقایسه بین بیمارانی که از دارونما و کسانی که از ریواستیگمین به میزان 6 تا 12 میلی‌گرم استفاده کرده بودند، عملکرد شناختی و توان انجام دادن کارهای معمول روزانه در مصرف‌کنندگان ریواستیگمین بهبود یافت. منظور از دارونما، شبه دارویی است که هیچ‌ ارزش و تأثیر دارویی ندارد. اینکه چگونه با مصرف دارونما، شخص پیامدهای جانبی مورد انتظار برای داروی مورد بررسی را تجربه می‌کند، هنوز هم بحث‌برانگیز است. در واقع، دارونما شیوه‌ای درمانی است که به‌عنوان کنترل گروه شاهد در نظر گرفته می‌شود تا تأثیر هر دو روش، یکی شبه دارویی که هیچ خاصیت درمانی ندارد و دیگری درمان واقعی بیماران گروه آزمایش، مشخص شود. بنا به یافته‌های علمی، مصرف دارونما در بیماران می‌تواند اثرهای مثبتی در پی داشته باشد.

 مصرف دونپزیل در افرادی با آلزایمر خفیف تا متوسط که به مدت 12، 24 یا 52 هفته زیر نظر درمان بودند، رشد کمتری در عملکرد شناختی ایجاد کرد.

 

 

ممانتین

ممانتین یک آنتاگونیست²⁵ گیرنده‌هایN  ـ متیل ـ Dـ اسپارتات است که با سازوکاری متفاوت از داروهای قبلی، یکی دیگر از انتقال‌دهنده‌های عصبی به نام گلوتامات را متوقف می‌کند. هنگامی که سلول‌های مغزی به علت بیماری آلزایمر آسیب می‌بینند، گلوتامات، آسیب‌دیدگی را شدت می‌بخشد. به نظر می‌رسد ممانتین به تولید گلوتامات اضافی پایان می‌دهد و از پیشرفت بیماری جلوگیری می‌کند. تجویز این دارو در گذشته، برای درمان آلزایمر نسبتاً شدید تا شدید مجاز بود اما بنابر تصمیم نهایی کمیته تولید دارو برای استفاده انسانی که در اوکتبر 2005 صادر شد، ممانتین برای درمان آلزایمر در مراحل متوسط تا شدید تجویز می‌شود.

ممکن است هریک از این داروها برای برخی افراد سودمند باشند درحالی‌که هیچ اثری روی برخی دیگر نداشته باشند. تشخیص اینکه دارویی برای شخصی مناسب است یا خیر، به نظر متخصص بستگی دارد.

هم‌اکنون داروهای جدیدتری در حال بررسی هستند که با سازوکارهای مختلفی کار می‌کنند حال آنکه وجه مشترک همه‌ آن‌ها محافظت از سلول‌های عصبی، گزارش شده است.

 

پیامدهای ناخواسته

در بررسی‌های پیوسته و مقایسه بین داروهای درمانی آلزایمر، شایع‌ترین عوارض جانبی شامل تهوع (19درصد)، استفراغ (13درصد)، اسهال (11درصد)، سرگیجه (10درصد) و کاهش وزن (9درصد) بود. به غیر از اسهال که در گالانتامین کمتر گزارش شد، مصرف دونپزیل، کمترین و ریواستیگمین بالاترین میزان پیامدهای ناخواسته را سبب می‌شدند. بی‌خوابی، آشفتگی و بی‌نظمی در ضربان قلب از دیگر اثرهای منفی این داروها هستند. انتظار می‌رود، عوارض جانبی در روش‌های غیرخوراکی مصرف دارو مانند تزریق عضلانی کاهش یابد.

 

 

زیست دگرگونی

90 درصد گالانتامین مصرفی، جذب و حجم بالایی از آن در بدن پخش می‌شود. آنزیم‌های موجود در کبد، مسئول تغییرات شیمیایی گالانتامین هستند.

متغیرهایی که دفع این دارو را محدود می‌کنند، عبارت‌اند از سن، روابط جنسی و وزن بیمار. گالانتامین از راه ادرار بدون تغییر دفع می‌شود و نیمه‌عمر پلاسما ـ یعنی مدت‌زمانی که دارو از پلاسما حذف می‌شود ـ پس از مصرف دهانی دارو، برای آن 5 تا 6 ساعت طول می‌کشد.

در سال 2006، پژوهشگران دانشکده پزشکی مریلند²⁶ مطالب مهمی منتشر کردند. آن‌ها نشان دادند داروهای در دسترس برای درمان بیماری آلزایمر خفیف تا متوسط می‌توانند از افراد در مقابل اثرهای سمی عوامل اعصاب و حشره‌کش‌های خاص مراقبت کنند. این یافته، درمان ایمن و مؤثری را برای کسانی که در برابر ترکیب‌های آلی فسفردار قرار می‌گیرند، فراهم می‌کند. ترکیب‌های آلی فسفردار در سراسر جهان به دو شکل عوامل شیمیایی جنگی و حشره‌کش، در خانه و کشتزارها تولید می‌شوند.

آسیب سلول‌های عصبی در قشر گلابی‌شکل (قشر پریفرم) که نقش کلیدی در تشخیص بوها و ادراک بازی می‌کند، بخش‌های بادامه (آمیگدال) و اَسبَک (هیپوتالاموس) مغز ـ قسمت‌های کناره‌ای مغز که وظیفه یادگیری و حافظه را به عهده ‌دارند ـ  شناسه‌ بارز قربانیان حملات سارین²⁷ گزارش شده است.

پیریدوستیگمین²⁸ در سال 2003، به‌عنوان مناسب‌ترین پیشگیری‌کننده عوارض ماده‌ای سمی، به نام سومان، تأیید شد. البته پیش از آن در سال 1991، نظامیان درگیر در جنگ خلیج‌فارس برای جلوگیری از اثرهای زیان‌بار عوامل اعصاب، به‌ویژه سومان از آن بهره می‌بردند. این دارو از سد خونی ـ مغزی عبور نمی‌کند. بیشتر جانوران درمان‌شده با پیریدوستیگمین هنگامی که در مقابل مقادیر سمی عوامل اعصاب قرار گرفتند و سپس ترکیبی از داروهای آتروپین، اُکسیم‌ها و بنزودیازپین دریافت کردند، زنده ماندند.

در مطالعه اثر گالانتامین روی جانوران آزمایشگاهی، نتایج شگفت‌آوری به دست آمد. پس از درمان با گالانتامین، این جانوران، حالت‌ها و رفتارهای عادی پیش از مسموم شدن با ترکیب‌های آلی فسفردار را از خود نشان دادند. اهمیت گالانتامین به خواص ضدصرع و توانایی آن در حفظ ساختار سلول‌های عصبی مربوط می‌شود. این دو ویژگی در درمان مسمومیت با ترکیب‌های آلی فسفردار امیدوارکننده بوده است.

همه جانورانی که پنج دقیقه پس از حضور در برابر مقدار مرگبار سومان و پاراکسون، داروی ترکیبی شامل گالانتامین و آتروپین را دریافت کردند، بدون هیچ عارضه‌ای زنده ماندند.

 

 

 

 

 

تازه‌ترین کاربردها

کاهش التهاب و مقاومت به انسولین

گالانتامین، نشانه‌های اصلی التهاب را که نشانه سندرم متابولیک است، بیش از 25درصد کاهش می‌دهد و منجر به کاهش مقاومت در برابر انسولین می‌شود.

مجموعه‌ای از عوامل شامل افزایش فشارخون، سطح بالای قند خون، چربی بیش‌ازحد دور کمر و میزان کلسترول ‌غیرطبیعی، سندرم متابولیک را شکل می‌دهند که در افزایش بیماری‌های قلبی‌ـ عروقی و دیابت نوع 2 به‌شدت نقش دارند. درمان کلی سندرم متابولیک هنوز ناشناخته است و پزشکان با رفع نشانه‌ها به درمان آن می‌پردازند.

در بنیاد فاینشتاین²⁹، پروفسور والنتین پاولوف³⁰ و همکارانش پی بردند که گالانتامین میزان التهاب را در موش‌هایی که به مرض چاقی دچار هستند، کاهش می‌دهد و از آنجا که التهاب، در سندرم متابولیک نقشی انکارناپذیر دارد، آنان تصمیم گرفتند اثر گالانتامین را در مبتلایان این بیماری بررسی کنند.

در پایان یک دوره‌ درمان 12 هفته‌ای، سطح مولکول‌های التهابی کسانی که با گالانتامین درمان شده بودند، به‌طور چشمگیری کاهش یافت و مقادیر بالاتری از مولکول‌های ضدالتهابی نسبت به بیماران گروه دارونما مشاهده شد. افزون بر این، گروه درمانی گالانتامین، کاهش درخور توجهی در سطح انسولین و مقاومت به انسولین را تجربه کردند.

التهاب موجب مقاومت به انسولین می‌شود و گالانتامین، سامانه عصبی را در پیشبرد کاهش التهاب فعال می‌کند. دکتر پاولوف خاطرنشان کرد، مقدار گالانتامین مصرفی در افراد مورد مطالعه، 8 و 16 میلی‌گرم در روز بود که پایین‌تر از بیشینه مقدار تصویب‌شده برای بیماران آلزایمری ـ یعنی 24 میلی‌گرم در روز ـ است. گفتنی است در هیچ‌یک از بیماران، عوارض جانبی جدی مشاهده نشد.

بالاترین اهمیت این پژوهش دو جنبه را در بر می‌گیرد، یکی اینکه این نتایج با مصرف مقادیر نسبتاً کمی از دارو به دست آمده و دیگر آنکه، کاهش التهاب و مقاومت به انسولین ممکن است خطر بیماری قلبی ـ عروقی را کم کند.

 

داروهای ضدآلزایمر به ترک سیگار کمک می‌کنند

دانشگاه پنسیلوانیا با تمرکز روی داروهای بهبوددهنده‌ اختلال شناختی به راه‌حلی همیشگی برای ترک سیگار و نیز اعتیاد برخی مخدرها اندیشیده است و در آزمایش‌های جانوری و انسانی به بررسی اثر گالانتامین و دونپزیل جذب شده روی نیکوتین، اقدام کرده است.

بنا به این آزمایش‌ها، به کمک یک مهار‌کننده کولین‌استراز، مصرف نیکوتین در موش‌های مورد مطالعه کم می‌شود. با آگاهی از این موضوع، شرکت‌کنندگان آزمایش‌های بالینی که مهارکننده‌ کولین‌استراز دریافت کرده بودند با کاهش 12درصدی مصرف سیگار در روز روبه‌رو شدند و روزهایشان با احساس رضایت بیشتری نسبت به زمان استفاده از سیگار سپری می‌شد. مهم‌تر اینکه، کسانی که در طول نخستین هفته حیاتی، از سیگار کشیدن دست می‌کشند، احتمال ترک همیشگی سیگار در آن‌ها 32 مرتبه بیشتر قوت می‌گیرد.

نیکوتین در مغز با لذت دروغینی که در اثر مصرف سیگار پدید می‌آورد، به همان گیرنده‌هایی می‌چسبد که با استیل‌کولین پیوند می‌دهند. در واقع، مهارکننده‌های استیل‌کولین‌استراز با افزایش سطح استیل‌کولین مغز موجب جایگزینی نیکوتین با استیل‌کولین در گیرنده‌های نیکوتینی می‌شوند.

بر اساس این الگو، آزمایش‌ها روی مواد اعتیادآور دیگر همچون کوکایین موفقیت‌آمیز گزارش شد. در این میان البته هشدارهایی وجود دارد که باید رعایت شوند.

 

اثر داروهای ضدآلزایمر بر مبتلایان به سینه‌پهلو

در میان مصرف‌کنندگان داروهای ضد زوال عقل، بیشترین تهدید بیماری سینه‌پهلو (ذات‌الریه) در کمین کسانی است که از داروی ممانتین استفاده می‌کنند. همچنین استفاده از نوار چسب آغشته به ریواستیگمین هم با افزایش خطر همراه است. ا‌ین چسب‌ها یکی از اشکال دارویی هستند که در مدت‌زمان مشخص روی پوست چسبانیده می‌شوند و از این مسیر اثر خود را اعمال می‌کنند.

در این مطالعه ارائه‌شده از دانشگاه فنلاند شرقی، افرادی که برای درمان آلزایمر خود، دونپزیل یا گالانتامین مصرف می‌کنند با کمترین خطر ابتلا به سینه‌پهلو روبه‌رو می‌شوند.

گروه درمان با ممانتین و پچ‌های ریواستیگمین به ترتیب 6/1 و 15/1 مرتبه بیشتر به سینه‌پهلو گرفتار می‌شوند. با وجود این، در بیمارانی که از کپسول ریواستیگمین برای درمان کمک می‌گرفتند، هیچ‌گونه آسیب جدی مشاهده نشد. سینه‌پهلو بیماری خطرناکی است و اگر نشانه‌های آن تداوم و شدت پیدا کند، فرد را تا بستری شدن و حتی کام مرگ می‌کشاند.

این بررسی برای نخستین بار به مقایسه خطر ابتلا به سینه‌پهلو همراه با داروهای مختلف ضد زوال عقل و اثر شکل دارو روی شدت آن پرداخت. این احتمال قوی است که نتایج، ارتباطی به تفاوت بین شکل مولکولی، مانند هنگامی که سینه‌پهلو فقط در شکل پچ ریواستیگمین ظاهر شد، نداشته باشد.

سینه‌پهلو یکی از شایع‌ترین علت‌های بستری‌شدن و مرگ در جمعیت مورد مطالعه بوده است.

 

افرادی که از داروهای تجویز‌شده آلزایمر استفاده می‌کنند، بیش از دیگران به کندتپشی دچار می‌شوند

پژوهشگران بنیاد اُنتاریو³¹ و بیمارستان سنت مایکل³² تورنتو نتایج ابتلا به کندتپشی 4/1 میلیون نفر از افراد 67 ساله و بالاتر از آن را تحلیل کردند که داروهای مهارکننده‌ کولین‌استراز شامل دونپزیل، ریواستیگمین و گالانتامین مصرف کرده بودند.

ضربان غیرعادی قلب که به کمتر از 60 ضربه در دقیقه برسد با عنوان کندتپشی تعریف می‌شود که با خستگی، تپش قلب، تنگی نفس و حتی مرگ می‌تواند خطرآفرین باشد.

در پایان مشخص شد کندتپشی در بیمارانی که از داروهای نام‌برده استفاده می‌کنند دو برابر بیشتر از افراد دیگر است. بنابراین کارشناسان عرصه‌ سلامت، باید مصرف این داروها را در مبتلایان به کندتپشی ارزیابی کنند.

 

آینده آلزایمر

رازادین به پایان عمر تجاری خود در ایالات‌متحده نزدیک شده است. درآمد روبه کاهش شرکت جانسون و جانسون33 در سال 2008، رقابت عمومی در حال گسترش در اتحادیه‌ اروپا و به‌ویژه ورود شرکت داروسازی ـ ژاپنی تاکدا34 به این بازار، گواهانی بر صحت این گفته هستند.

6/35 میلیون نفر در سراسر دنیا در سال 2010 در چنگ بیماری زوال عقل اسیر بوده‌اند. گزارش جهانی آلزایمر برآورد می‌کند این تعداد تا سال 2030 به 7/65 میلیون و تا سال 2050 به 4/115 میلیون نفر خواهد رسید. همچنین، افزایش شیوع بیماری و جمعیت سالمند در سال‌های پیش‌ رو، به بار بیماری خواهد افزود.

 

 

 

 

 

اثر آلزالیمر بر مغز

 

 

 

پی‌نوشت‌ها

1. galantamine 2. Homer’s Odyssey 3. Circe 4. Datura 5. Atropine

6. Galanthus woronowii 7. Lycoremine 8. Acetylcholinesterase

9. Nivalin 10. Barton 11. Norbelladine 12. Reminyl 13. Razadyne

14. Alzheimer, A. 15. Lewy body dementia 16. tardive dyskinesia

17. organophosphorus 18. Memogain 19. Tacrine 20. Donepezil

21. Rivastigmine 22. Physostigmine 23. Ginkgo biloba 24. Memantine

25. Antagonist 26. Maryland

27. Sarin 28. Pyridostigmine 29. Feinstein 30. Pavlov V.A. 31. Ontario

32. St. Michael 33. Johnson & Johnson 34. Takeda

 

 

منابع

1. Consolim-Colombo, F.M.. et al. JCI Insight, 2017, 2, 1.

2. Ashare,R.L. et al. Translational Psychiatry, 2016, 6, 1.

3. Lampela, P. et al. Annals of Medicine, 2016, 49, 230.

4. Mucke, H. Future Sci .OA, 1, 2015.

5. Heinrich, M. “Ethnopharmacology” John Wiley & Sons, 2015.

6. Aronson,J. K. “Side Effects of Drugs Annual” Newnes, 2014.

7. Dysken MW. et al. JAMA, 2014, 311, 33.

8. Heinrich, M. et al. “Fundamentals of Pharmacognosy and Phytotherapy” Elsevier Health Sciences, 2012.

9. Illig, K.R., Wilson, D.A. “Olfactory Cortex: Comparative Anatomy” Elsevier Ltd., 101-106, 2009.

10. St. Michael's Hospital. “Risk Of Abnormally Slow Heart Rate Twice As High In ScienceDaily, 2009.

www.sciencedaily.com/releases/2009/10/091001164233.htm

11. Georges, J. European Neurological Review, 2007, 1, 40.

12. Lukey, B.J. et al. “Chemical Warfare Agents: Chemistry, Pharmacology, Toxicology, and Therapeutics”, CRC Press, 2007.

13. University of Maryland Medical Center. “Alzheimer's Medication Shows Promise In Treating Nerve Agent And Pesticide Poisoning”, ScienceDaily, 2006.

www.sciencedaily.com/releases/2006/08/060809082659.htm

14. Marco-Contelles, J. et al. Chem. Rev., 2006, 106, 116.

15. Micozzi, M. S., Dog T.L. “Women's Health in Complementary and Integrative Medicine: A Clinical Guide” Elsevier Health Sciences, 2005.

16. Emilien,G. et al. “Alzheimer Disease: Neuropsychology and Pharmacology” Springer Science & Business Media, 2004.

17. Raskind,M. A. et al. Arch Neurol., 2004,61, 252.

18.www.prnewswire.com/news-releases/alzheimers-drugs-market-2012---2017-214787661.html.

19. Razadyne, pharmastore.informa.com/product/razadyne/

20. Galantamine, www.alzforum.org/therapeutics/galantamine