عجیب است
که همه‌چیز به همین روانی و بدون پیچیدگی پیش برود؟ ولی واقعیت دارد، چون
کسی از قبل «مسیر یادگیری» را طراحی کرده است. مسیری که شامل این
مرحله‌هاست: هدف روشن، گام‌های کوتاه، تمرین واقعی و بازخورد مؤثر.
به کسی که این مرحله‌ها را طراحی می‌کند، «طراح یادگیری» می‌گویند.
طراح یادگیری چه می‌کند؟
طراح
یادگیری، «یادگیری» را از پیچیدگی خارج و آن را قابل اجرا می‌کند. او برای
هر مهارت، یک مسیر یادگیری می‌سازد. یعنی این مرحله‌ها را طی می‌کند:
- تعیین هدف: مشخص می‌کند که قرار است چه چیزی یاد بگیری.
- چیدن گام‌ها: مسیر را قدم‌به‌قدم می‌چیند تا بدانی از کجا شروع کنی و چه کارهایی انجام بدهی.
- طراحی تمرین: تمرین مناسب و قابل اجرا تعیین می‌کند.
- سنجش و بازخورد: همان‌جا کمک می‌کند بفهمی موضوع جدید را یاد گرفته‌ای یا نه.
تفاوت طراح یادگیری با معلم و تولیدکننده محتوا
کار
معلم بیشتر ارائه‌کردن است. تولیدکننده محتوا هم مواد آموزشی می‌سازد. اما
طراح یادگیری «تجربه یادگیری» را طراحی می‌کند تا یادگیری به نتیجه برسد.
چرا این شغل مهم است؟
این شغل مهم است چون:
- یادگیری را عملی می‌کند: یعنی به‌جای اینکه همه‌چیز را حفظ کنیم، تجربه می‌کنیم و این‌طوری یاد می‌گیریم.
- همه‌چیز قابل‌فهم و قابل دسترس می‌شود: یعنی به کمک طراحی‌های این فرد می‌توانیم بفهمیم از چه نقطه‌ای باید یادگیری را شروع کنیم.
-
خطاهایمان اصلاح می‌شوند: خطاهایمان در یادگیری به‌سرعت تشخیص داده
می‌شوند و با بازخوردهای کوتاه و دقیق می‌توانیم آن‌ها را اصلاح کنیم.
-
طراحی‌های آن قابل تکرار و به‌روزشدنی هستند: متن‌ها، تصویرها یا ویدئوها
به‌سادگی اصلاح می‌شوند و در جاهای دیگر هم مورد استفاده قرار می‌گیرند.
از چه رشته‌هایی می‌توان وارد این حوزه شد؟
دبیرستان و هنرستان، هرکدام به نحوی می‌توانند به تو کمک کنند تا در این رشته موفق شوی. چطوری؟ این‌طوری:
-
ریاضی و فیزیک: از طریق این رشته می‌توانی الگوریتم و منطق را بهتر یاد
بگیری تا مسیر یادگیری را طراحی کنی و محتوای تعاملی پایه خوبی بسازی.
-
علوم تجربی: از طریق این رشته تجربه کار عملی و آزمایشگاهی به دست
می‌آوری. این تجربه در طراحی آموزش‌های مرحله‌به‌مرحله و شبیه‌سازی‌ها
کاربرد دارد.
- ادبیات و علوم انسانی: از طریق این رشته مهارت
نوشتن، توضیح‌دادن و درک‌کردن روند یادگیری را فرامی‌گیری. این مهارت‌ها در
ساختن محتوای آموزشی روشن و مؤثر به تو بسیار کمک می‌کنند.
- هنرستان (گرافیک یا رسانه): در این رشته‌ها یاد می‌گیری چطور محتوای دیداری قابل‌فهم و استاندارد بسازی.
-
هنرستان (نرم‌افزار یا شبکه): در این رشته‌ها با سامانه‌های آموزش برخط
آشنا می‌شوی و یاد می‌گیری ابزارها را به هم وصل کنی تا مسیر آموزشی کاملی
ساخته شود.
برای اینکه طراح یادگیری باشی، به چه مهارت‌هایی نیاز داری؟
1.
یک مسیر یادگیری ساده و سنجش‌پذیر بنویسی: یعنی بتوانی یک موضوع را به چند
قدم کوتاه و قابل‌فهم تقسیم کنی، هدف را دقیق بنویسی و نشان بدهی چطور
می‌توان فهمید که یادگیری اتفاق افتاده است.
2. با ابزارهای تولید
محتوا کار کنی: یعنی بتوانی با نرم‌افزارهای ساده، تصویر یا آزمون یا
ویدئوی آموزشی بسازی و طوری طراحی‌اش کنی که روی تلفن همراه، رایانه کیفی
(لپ‌تاپ) یا رایانک (تبلت) به‌راحتی دیده و از آن استفاده شود.
3.
موضوع های سخت را روشن و ساده توضیح بدهی: یعنی بتوانی با جمله‌های کوتاه،
تصویر یا مثال قابل‌درک و بدون استفاده از اصطلاحات پیچیده، موضوع را برای
نوجوان یا بزرگ‌سال به‌روشنی توضیح بدهی.
4. خطاهای یادگیری را
بشناسی و مسیر را اصلاح کنی: یعنی بتوانی بفهمی یادگیرنده کجا اشتباه کرده
است و چطور می‌شود راه بهتری برای یادگیری ساخت؛ مثلاً با تمرین‌های
ساده‌تر یا بازخوردهای سریع.
طراح یادگیری در مدرسه‌های
پیشرفته، شرکت‌های نوآفرین(استارت‌آپ‌ها)، طراحی برنامه‌های کاربردی
آموزشی، شرکت‌ها و آزمایشگاه‌ها حضور دارد. در واقع هر جا یادگیری مهم
باشد، طراح یادگیری هم حضور دارد. او:
• در مدرسه‌ها و در مجموعه‌های طراحی، برنامه‌های کاربردی آموزشی، نرم‌افزارهای آموزشی و تمرین‌های تعاملی می‌سازد.
• در شرکت‌های نوآفرین شیوه کار با ابزارهای تازه یا چگونگی راه‌اندازی دستگاه‌های پیچیده را آموزش می‌دهد.
• در آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌های فنی برای آموزش ایمنی و کاهش خطا حضور دارد.
• در
فناوری‌هایی مثل واقعیت افزوده، واقعیت مجازی و آموزش‌های مبتنی بر داده،
محیطی را شبیه‌سازی می‌کند تا تجربه‌ای نزدیک به واقعیت داشته باشی.
اگر این شغل برایت جالب است، از همین امروز می‌توانی تمرین‌هایی بکنی تا برای آن آماده شوی؛ مثلاً:
1. یک موضوع کوچک انتخاب کن.
2. سه قدم ساده برای یادگرفتن آن بنویس.
3. یک محتوای کوتاه (نمودار، فیلم یا راهنمای تصویری) بساز.
4. محتوایت را با دوستت امتحان کن و بر اساس بازخورد او، مسیر را اصلاح کن.
حالا
یک خودارزیابی سریع: آیا از ساده‌نویسی لذت می‌بری؟ آیا حوصله آزمون و
اصلاح را داری؟ آیا به جزئیات توجه میکنی؟ آیا از اینکه ببینی دیگران چیزی
را یاد می‌گیرند، خوش‌حال می‌شوی؟
اگر بیشتر پاسخ‌هایت «بله» هستند، درباره این شغل بیشتر تحقیق کن، چون این مسیر می‌تواند انتخاب تو باشد.