اشاره
مدل یادگیری هایفلکس1 آموزش حضوری و از راه دور
را ترکیب می‌کند. این نوشته درباره
ویژگی‌های کلیدی و مزایای کلاس‌های
هایفلکس و اهمیت فن‌های
سنجش تکوینی، مانند بحث‌ها،
بن‌سازه (پلتفرم)های مشارکتی و
ابزارهای دیجیتال در نظارت بر پیشرفت و درک دانش‌آموزان
بحث می‌کند.
مقدمه
کلاس‌های
هایفلکس، که به‌عنوان دوره‌های
هیبریدی انعطاف‌پذیر یا ترکیبی‌منعطف
شناخته می‌شوند، به‌عنوان
رویکردی منعطف و انطباقی در آموزش، به‌ویژه
در پاسخ به چالش‌های ناشی از همه‌گیری
کرونا، پدیدار شده‌اند. کلاس‌های
هایفلکس با ترکیب عناصر آموزش حضوری و یادگیری از راه دور، این فرصت را برای دانش‌آموزان
فراهم می‌کنند که شیوه مشارکت
ترجیحی‌شان را بر اساس شرایط و ترجیح
فردی خود انتخاب کنند. این مدل آموزشی نوآورانه ترکیبی از تجربه‌های
یادگیری هم‌زمان و ناهم‌زمان
ارائه و به دانش‌آموزان اجازه می‌دهد
به‌طور یکپارچه بین حضور فیزیکی
و مجازی جابه‌جا شوند. با امکان این
انعطاف‌پذیری، کلاس‌های
هایفلکس به دنبال پاسخ‌گویی
به نیازهای متنوع دانش‌آموزان،
در عین حصول اطمینان از تداوم آموزش در زمان‌های
پویا و نامطمئن است.
هایفلکس مخـفف عبـارت هیبـرید‌ـ‌‌فلکسیبـل2،
مفهومی به‌نسبـت جدیدتـر اسـت
کـه بـر انعـطاف‌پذیــری و انتخـاب
دانش‌آموزان تأکید دارد. در مدل
هایفلکس، دانش‌آموزان این آزادی را
دارند که نحوه مشارکت ترجیحی خود را برای هر جلسه کلاس انتخاب کنند. آن‌ها
می‌توانند تصمیم بگیرند که
حضوری، از راه دور یا حتی در صورت لزوم بین این دو در کلاس شرکت کنند. این انعطاف‌پذیری
با ارائه پخش زنده هم‌زمان
کلاس‌های حضوری و اجزای برخط
تعاملی و از راه دور برای دانش‌آموزان
فعال می‌شود. کلاس‌های
هایفلکس با هدف انطباق با ترجیح و
شرایط فردی دانش‌آموزان، تجربه یادگیری
شخصی را ارائه می‌دهند.
از سوی دیگر، اصطلاح «هیبرید» به‌طور
معمول به یک مدل یادگیری ترکیبی قدیمی‌تر
اشاره دارد. در کلاس ترکیبی، دانش‌آموزان
در ترکیبی از فعالیت‌های
یادگیری حضوری و از راه دور شرکت می‌کنند،
اما نحوه مشارکت غالباً از پیش تعییــن‌شـده
یـا ساختـاریافته است. به‌طـور
خـلاصـه، تفاوت اصلی بین هایفلکس و هیبریدی در سطح انعطاف‌پذیری
و انتخابی است که برای دانش‌آموزان
فراهم می‌شود. هایفلکس بر تجربه‌های
یادگیری فردی تأکید دارد و به دانش‌آموزان
اجازه می‌دهد شیوه مشارکت خود
در کلاس را انتخاب کنند. از سوی دیگر، ترکیبی معمولاً از ساختاری از پیش تعیین‌شده،
با ترکیبی از فعالیت‌های
حضوری و از راه دور پیروی می‌کند.
سنجش در رویکرد هایفلکس
سنجش دانش‌آموزان
در کلاس‌های هایفلکس به
رویکردی انعطاف‌پذیر نیاز دارد که هم
یادگیرندگان حضوری و هم از راه دور را در خود جای دهد. در اینجا چند روش مؤثر برای
ارزیابی دانش‌آموزان در محیط
یادگیری هایفلکس آمده است:
- آزمــون‌هــای
بــرخط: از ســامـانه‌های
عامل برخط یا سامانه‌های
مدیریت یادگیری برای اجرای آزمون‌ها
استفاده کنید. این آزمون‌ها
می‌توانند شامل سؤالات چندگزینه‌ای،
پاسخ‌کوتاه یا حتی فعالیت‌های
تعاملی باشند. سنجش‌های
برخط امکان بازخورد فوری به دانش‌آموز
را فراهم و امکان درجه‌بندی
و پیگیری پیشرفت را آسان می‌کنند.
- بحث‌ها
و ارائه‌های
مجازی: بحث‌های
کلاس مجازی را برگزار کنید تا دانش‌آموزان
بتوانند فعالانه شرکت کنند و ایده‌های
خود را به اشتراک بگذارند. موضوعات یا سؤالات خاصی را برای تحقیق و ارائه دانش‌آموزان
در کلاس اختصاص دهید. این روش اجازه می‌دهد
به‌اشتراک‌گذاری
دانش، تفکر انتقادی، و مهارت‌های
سخنرانی عمومی ارزیابی شوند.
- پروژه‌های
مشارکتی: پروژه‌هایی
گروهی ترتیب دهید که می‌توانند
هم حضوری و هم از راه دور کامل شوند. با استفاده از ابزارهای دورسخنی (ویدئو
کنفرانس) و بستر‌های همکاری برخط، دانش‌آموزان
را به همکاری مجازی تشویق کنید. توانایی آن‌ها
برای کار با یکدیگر، برقراری ارتباط مؤثر و تولید نتایج پروژهِ با کیفیت بالا را
ارزیابی کنید.
- تکالیف فردی: تکالیفی
فردی را که می‌توان به‌طور
مستقل انجام داد، مانند مقالات تحقیقاتی، یا فعالیت‌های
حل مسئله، تعیین کنید. برای ارزیابی درک دانش‌آموزان
از موضوع، مهارت‌های تحلیلی و توانایی
بیان مؤثر افکارشان، معیارهای ارزیابی واضحی را ارائه دهید. علاوه بر این، از دانش‌آموزان
بخواهید تجربه‌های یادگیری خود را
بررسی کنند و چالش‌ها، رشد و بینش‌های
به‌دست‌آمده
را مستند کنند.
- ارزیابی عملکرد: بسته به موضوع، ارزیابی‌های
مبتنی بر عملکردی را که می‌توان
به‌صورت حضوری یا از طریق ضبط‌های
ویدئویی انجام داد اجرا کنید. برای مثال، در یک کلاس تربیت‌بدنی،
دانش‌آموزان می‌توانند
خود را در حال انجام تمرین‌ها
یا فعالیت‌های خاص ضبط کنند. در
کلاس هنر، دانش‌آموزان می‌توانند
خلاقیت‌های هنری خود را از طریق عکس
یا فیلم به نمایش بگذارند.
- جلسات فردی:
برای بررسی پیشرفت دانش‌آموزان،
رسیدگی به هرگونه نگرانی و ارائه بازخورد فردی، به‌طور
منظم و یک‌به‌یک،
چه حضوری و چه از طریق جلسات مجازی، برنامه‌ریزی
کنید. این تعاملات شخصی، به نظارت بر درک دانش‌آموزان،
ارائه پشتیبانی و حفظ ارتباط بین مربی و دانش‌آموزان
کمک می‌کنند.
با ترکیبی از این روش‌ها،
مربیان می‌توانند به‌طور
مؤثر دانش، مهارت‌ها و رشد دانش‌آموزان
را در محیط یادگیری هایفلکس ارزیابی کنند. مهم است که چالش‌ها
و فرصت‌های منحصربه‌فرد
این رویکرد ترکیبی، برای اطمینان از ارزیابی عـادلانه و جــامع همـه دانش‌آمــوزان،
صـرف‌نظـر از حضور فیزیکی آن‌ها،
در نظر گرفته شوند.
سنجش دانش‌آموزان
در کلاس‌های هایفلکس نیازمند
رویکردهای نوآورانه‌ای
است که هم یادگیرندگان حضوری و هم از راه دور را در بر بگیرند. با اجرای ترکیبی از
راهبردهای سنجش تکوینی و جمعی، مربیان می‌توانند
پیشرفت و درک دانش‌آموزان را به‌طور
مؤثر ارزیابی کنند. استفاده از ابزارهای دیجیتال، پروژه‌های
مشارکتی و تکلیف فردی بر مشارکت، تفکر انتقادی و یادگیری مستقل می‌افزاید.
برای مربیان بسیار مهم است که به‌موقع
بازخورد دهند، تفکر دانش‌آموز
را تقویت کنند و محیط یادگیری حمایتی را حفظ کنند. با استفاده از انعطاف‌پذیری
و مزایای فناورانه مدل هایفلکس، مربیان می‌توانند
سنجش‌های جامع و منصفانه‌ای
را تضمین کنند که نیازهای متنوع دانش‌آموزان
را در این محیط یادگیری ترکیبی برآورده کنند.
پی‌نوشت‌ها
1. hyflex
2. hybrid-flexible
منابع
1. Kohnke, L., &
Moorhouse, B. L. (2021). Adopting HyFlex in higher education in response to
COVID-19: students’ perspectives. Open Learning: The Journal of Open, Distance and
e-Learning, 36(3), 231-244.
2. Beatty, B. (2007).
Hybrid courses with flexible participation: The HyFlex course design. Journal
of Interactive Online Learning, 6(1), 78-94.
3. Kyei-Blankson, L.,
& Godwyll, F. (2010, October). An examination of learning outcomes in
HyFlex learning environments. In E-Learn: World
conference on E-Learning in corporate, government, healthcare, and higher
education (pp. 532-535). Association for the
Advancement of Computing in Education (AACE).