پیام آیتالله جوادی آملی
در روز افتتاحیه مسابقات پیام تصویری
آیتالله جوادی آملی پخش شد. ایشان ضمن خوشامدگویی به
حضار در بخشی از پیامش فرمود: «خداوند قرآن را بهعنوان حبل متین نازل کرده و بهصورت شفاهی بیان کرده است که نازل شدن قرآن نظیر نازل شدن باران
نیست. خداوند باران نازل کرد، یعنی قطراتش را به زمین انداخت. اما قرآن را نازل
کرد، یعنی این حبل متین را به زمین آویخت و یک طرف این طناب ناگسستنی به دست بیدست خداوند است. پس قرآن نازل شد، یعنی
آویخته شد و آویختگی حبل متین یعنی این طناب ناگسستنی و از هر گزندی مصون است. اگر
کسی خواست سالم بماند، باید به این طناب اعتصام کند: واعتصموا بحبلالله.»
وی بیانش را درباره جامعیت قرآن چنین
ادامه داد: «فیه تبیانا لکلّ شیء. هر آنچه که در امور دینی و در سعادت و کرامت
جامعه بشری سهم تعیینکنندهای دارد، در قرآن کریم آمده است. از آن
جهت که قرآن مرحله عالیه است، و انّه فی ام الکتاب لدینا لعلی حکیم، و این علی
حکیم حاوی همه حقایق مادون است. از منظر دیگر میتوان گفت: در اسرار و متون قرآن کریم،
معارف برتری وجود دارند، اما در بحث سعادت دین آنچه قرآن بیان کرده است، تبیانا
لکلّ شیء است؛ یعنی آنچه که مربوط به سعادت، ترقی و صیانت روحی و بدنی مردم است،
در قرآن مطرح شده است. این درباره جامعیت قرآن.»
آیتالله جوادی آملی در این پیام به مرجعیت
قرآن کریم نیز پرداخت و این نکته را تشریح کرد که: «قهراً روایتهایی که در حوزه دانشگاه و مجامع علمی
مطرح میشوند، از 10 قسم خارج
نیستند. محور محتوایی این روایتهای دهگانه فقه، اخلاق، تفسیر یا مسائل کلامی
یا حقوقی است. بنابراین همه روایات باید به قرآن عرضه شوند. آن هنگام مرجعیت قرآن
بر همگان مشخص میشود. بنابراین، قبل از رجوع
به روایات باید آن مقدار که وظیفه ماست و در ادراک ما میگنجد، از حقایق قرآن بفهمیم. البته این
به تنهایی حجت نیست و نمیتوان گفت: حسبنا کتابالله. باید به سراغ روایات رفت و آنها را به قرآن عرضه کرد تا آنهایی را که مخالف با قرآن نیستند، حفظ
کنیم.»
حائزین رتبههای برتر در رشتههای گوناگون
1. رشته حفظ قرآن کریم (مردان)
مصطفی اصفهانیان (ایران)
محمد رشاد عبدالسمیع عزیز (مصر)
حسنالله ابوالهاشم (بنگلادش)
موسی احمد اعلی (موریتانی) و محمد ایوب
(پاکستان) به ترتیب در ردههای چهارم و پنجم این رشته
قرار گرفتند.
2. رشته قرائت تحقیق (مردان)
علیرضا رضایی (افغانستان)
سید مصطفی حسینی (ایران)
عباس مصطفی شری (لبنان)
حاسین انور (مالزی) و احمدمحمود محمد
قربوط (مصر) چهارم و پنجم شدند.
داوران بخش آقایان «داور ایرانی به همراه
یک داور از هر یک از کشورهای عراق، تونس، ترکیه، لبنان، برونئی، اندونزی، کویت،
سودان، اردن، کویت و افغانستان بودند. نامهای
داوران ایرانی به این شرح اعلام شد: حمیدرضا مستفیذ (رئیس)، محمدرضا پورزرگری
(تجوید)، حسین اخوان مقدم (وقف و ابتدا)، مهدی دغاغله (صوت)، علیاکبر حنیفی (لحن)، معتز آقایی (صحت حفظ)، شهریار پرهیزگار (هادی حفظ)،
غلامرضا شاهمیوه (ناظر داوران)، امیر
آقایی (ناظر داوران)، سید مهدی سیف (استاد راهنما) و محمد حسین سعیديان (استاد
راهنما)
در این بخش علاوه بر رئیس هیئت داوران،
سه نفر در تجوید، سه نفر در وقف و ابتدا، سه نفر در صوت، سه نفر در صحت حفظ، یک
نفر در هادی حفظ، دو نفر بهعنوان ناظر داوران و دو نفر
بهعنوان استاد راهنما بر مراحل
رقابت شرکتکنندگان نظارت و قضاوت
کردند.
***
3. نتایج دومین دوره رقابت بانوان در
رشته حفظ کل قرآن کریم
حکیمه نصیری (ایران)
عقیله بن کروش (الجزایر)
عاشورا امان لیلا نقی (تانزانیا)
رقابت بانوان را در این دوره، 12 داور
ایرانی و 3 بانوی عراقی، اندونزیایی، اردنی و لبنانی (مجموعاً 15 نفر) قضاوت
کردند. مأموریتها بین داوران به این صورت
تقسیم شده بود: تجوید دو نفر، وقف و ابتدا دو نفر، صوت دو نفر، لحن دو نفر، صحت
حفظ دو نفر، هادی حفظ یک نفر، ناظر داوران یک نفر، استاد راهنما دو نفر، به علاوه
رئیس هیئت داوران.
معصومه عباسی نظری، غصون مسلمی، زینب
آقایی، زهرا افخمی، مرجانه جعفر نیاورانی، ایمان صحاف، خیریه عچرش، فرخنده کریمزاده، الهام ماندگار مهر و کوثر هادی
محمد از جمله بانوان ایرانی شرکتکننده در مسابقات بودند.
مسابقات بانوان از اول تا چهارم اردیبهشت در محل هتل ارم تهران برگزار شدند.
4. سومین سال رقابت روشندلان در دو رشته
الف) در رشته قرائت تحقیق، نمایندگان
کشورهای اتریش، جمهوری آذربایجان، ازبکستان، آرژانتین، اسلوونی، آفریقای مرکزی،
افغانستان، اوکراین، اندونزی، انگلیس، آلمان، الجزایر، ایران، بلغارستان، بنگلادش،
بوسنی و هرزگوین، پاکستان، تانزانیا، ترکیه، تونس، تاتارستان، سنگال، سوریه،
سیرالئون، عراق، عمان، غنا، فیلیپین، قزاقستان، قرقیزستان، کلمبیا، کنیا، کانادا،
گرجستان، لبنان، مالزی، میانمار، مصر، مغرب، موریتانی و نیجریه حضور داشتند (41
نفر از 41 کشور).
رقابت این گروه را نیز داوران بخش
آقایان زیرنظر داشتند و سرانجام سه نفر اول چنین اعلام شدند:
محمد قاییم نیزار (مالزی)
امیدرضا رحیمی (ایران)
حسین محمد شلال (عراق)
ب) نابینایان 46 کشور در رشته حفظ کل قرآن
کریم در سومین دوره این مسابقات حاضر شدند و سرانجام افراد زیر
در جایگاههای اول، دوم و سوم
ایستادند:
محمد انیس (هند)
اکرم آوچار (ترکیه)
محمدالسعید عبدالغنی القمیری (مصر)
قرار است از سال آینده بخش رقابت
خواهران نابینا نیز به این رقابتها اضافه شود. صاحبنظران معتقدند، حضور روشندلان در مسابقات قرآن کریم حاوی دو پیام
است:
اول، توانایی این گروه در کنار افرادی
که از سلامت بینایی برخوردارند، سنجیده میشود.
دوم، این اقدام به تلفیق منجر میشود، یعنی افراد دارای
معلولیت از دیگران جدا نمیشوند. به این ترتیب
نابینایان نیز امکان مییابند در کنار دیگران، ظرفیتها و هنر خویش را ارائه دهند.
به این ترتیب جامعه معلولان کشور نیز
دیده میشود؛ بهویژه که در دوره گذشته، نابینایان هموطن در جایگاه اول قرار گرفته بودند.
***
5. رقابت طلاب در قم
در دومین دوره رقابتهای قرآنی طلاب، در سه رشته قرائت و
مفاهیم قرآن، حفظ کل قرآن و خطابه قرآن تواناییهای خود را عرضه کردند و سرانجام هشت
داور ایرانی و پنج داور خارجی برگزیدگان هر رشته را معرفی کردند:
الف) رشته قرائت و مفاهیم قرآن
محمد زاهدی (ایران)
علی حسن عبدالاعلی (عراق)
محمدرضا نوری (افغانستان)
ب) رشته حفظ کل قرآن
محمود نوروزی (ایران)
احمد سیری محمد (مصر)
محمد تیجانی (غنا)
ج) رشته خطابه قرآن
حسان محمد ولیدبرکات (سوریه)
ماجد وشلی (یمن)
احمد غرباوی (ایران)
میگویند مسابقات قرآن طلاب مشابه دارد که
نباید چنین باشد. «جامعئالمصطفی (ص)» نیز هر سال
چنین مسابقهای را برگزار میکند. بهتر است بین سازمان اوقاف و امور
خیریه و جامعئالمصطفی (ص) برای یکسان کردن
این مسابقات هماهنگی بهوجود آید.
ایکنا از تفاوت آمار نمایندگان کشورهای
شرکتکننده و اینکه اطلاعرسانی و تبلیغات میدانی در این زمینه در
قم ضعیف بود، شکوه داشت ضعف مربوط به آمار در بخشهای دیگر نیز مشهود بود.
آیتالله اعرافی، مدیر حوزه علمیه قم، در
مراسم افتتاح مسابقات طلاب، خواستار تدوین سند جامع برای مسابقات طلاب شد.
بیانیه داوران
داوران سیوپنجمـین دوره مسابقات بینالمللی حفظ و قرائت قرآن کریم در پایان
این مسابقات بیانیهای منتشر کردند که محور اصلی
آن تأکید بر وحدت و یکپارچگی امت اسلامی با تمسک به «ریسمان وحدتآفرین قرآن کریم» بود؛ اینکه امت اسلامی
انشاءالله با تمسک به آیات
بینات قرآن کریم در مقابل کفر و نفاق سر فرود نیاورد و هرگز سلطه کافران را
برنتابد که فرمود: «ولن یجعلالله للکافرین علیالمؤمنین سبیلا».
اما آنچه در بیانیه منتشر شده دیده نشد،
اظهارنظر درباره کمیت و کیفیت، قوت و ضعف در چگونگی انتخاب نمایندگان کشورها، و
پیشنهاد درباره تقویت جریان عمومی و مدیریتی امور بود. در حالیکه یکی از وظایف اصلی داوران در بیانیه
پایانی باید نقد امور باشد.
اما سید مهدی سیف که در جمع داوران،
عنوان استاد راهنما را داشت، درباره سطح دانش قرآنی افراد شرکتکننده در حفظ و قرائت به یکی از
خبرگزاریها گفت: «این موضوع مربوط به
کشور مبدأ است که باید آزمون ورودی در آن برگزار شود. نباید در ایران این اتفاق
بیفتد. اکنون گزینشها به عهده رایزنهای فرهنگی و سفارتهای ماست که معلوم نیست افراد متخصص در
آنجا حضور داشته باشند و بتوانند به درستی گزینش را انجام دهند. امروزه با وسایل
ارتباطی گسترده میتوان از طریق مجازی این
گزینش را انجام داد.»
حجتالاسلام علی مقنی، مسئول کمیته فنی این
دوره از مسابقات قرآن هم گفت: «یکی از اقدامات برای ارتقای کیفیت مسابقات این بود
که فراخوان دعوت از شرکتکنندگان براساس تحلیل فنی
چهار سال گذشته انجام شد.»
تاکنون این مسابقات در مکانهای متفاوت در تهران برگزار شدهاند و طبیعتِ کار هزینههایی را میطلبد. در حالیکه میتوان بخشی از این هزینهها را کاهش داد. یکی از هزینههای هر ساله به نماسازی (دکوراسیون) محل
مسابقهها باز میگردد که هزینه کمی هم نیست و بسیار
چشمگیر است. اگر محل ثابتی را در نظر بگیرند، میتوان با نماسازی ثابت و متغیر در این
زمینه هزینهها را کاهش داد.
تاکنون مسابقات خواهران پخش رادیو و
تلویزیونی نداشته، لذا از تأثیر عمومی چندانی برخوردار نبوده است. آیا امکان شرعی
برای پخش این مسابقات وجود ندارد؟ در حالیکه
تمام حاضران در این مجموعه از حجاب و پوشش کامل اسلامی برخوردارند. چه تفاوتی بین
پخش سخنرانی با نسوان از تریبونهای عمومی با پخش صوت قاری
قرآن کریم با آنها وجود دارد؟ در حالیکه به نظر میرسد، دومی وجاهت احترامانگیز و تبلیغی بهتری داشته باشد و
تأثیر معنوی و اخلاقی بگذارد.
علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی،
سخنران مراسم پایانی این دوره از مسابقات بود. لاریجانی با اشاره به نظریات مختلف
درباره نقش فرهنگ در توسعه گفت: «به باور من، موضوع فرهنگ زیربنایی مهم و بدون
جایگزین در توسعه کشورهاست، اما باید دید، در این مقوله چه چیزی نقش جوهری دارد.
به اعتقاد من بین کارهای فرهنگی، آموزشهای
قرآنی و همین محافل نورانی بدون تردید در مقایسه با سایر امور فرهنگی نقش برتری
دارد. علتش این است که هم در قرآن کریم و هم در روایات گوناگون، جایگاه حاملان
قرآن رفیع است و توسعه واقعی برای کشورها و کمال برای انسانها این است که با قرآن انس داشته
باشند».
وی اضافه کرد:« قرآن کتابی است که انسانها را از ظلمات به نور میبرد. نور در لسان اسلامی به سعه وجودی و
کمال مربوط میشود. در کلام الهی آمده است:
ونزّلنا علیک الکتاب تبیانا لکل شیء: آنچه که انسانها را به رشد و کمال میرساند، در این کتاب آمده است.»
در روز اختتامیه از عبدالرسول عبایی،
خادم و پیشکسوت قرآنی کشور، به دلیل اینکه دو دهه در هیئت داوران عضویت داشته و
رئیس هیئت داوران مسابقات بینالمللی قرآن کریم بوده است،
تجلیل به عمل آمد.
در مراسم پایانی، نمایش صامت (بدون
کلام) چند مرحلهای توسط «مردان نقرهای» چهار نفره در مصلای امام خمینی (ره)
اجرا شد که هر مرحله دربردارنده یکی از آیات قرآن کریم بود. در پایان هر مرحله هم
آیه یا آیات مربوطه با صدای قاری پخش میشد.
فرمانده، سرباز، بسیجی و مهندس، مفاهیم نهفته در این نمایش را که از جمله مربوط به
مبارزه و سازندگی بودند، اجرا میکردند.
***
دیدار با رهبر معظم انقلاب اسلامی
صبح روز پنجشنبه 6 اردیبهشت ماه، شـرکتکنندگان در سیوپنجمین دوره مسابقات بینالمللی قرآن کریم، ضمن حضور در حسینیه
امام خمینی (ره)، با حضرت آیتالله خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی دیدار
کردند. در این دیدار ضمن اینکه چند تن از قاریان به قرائت آیاتی از قرآن کریم
پرداختند، حجتالاسلام محمدی، نماینده ولی فقیه و رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه
گزارشی از جریان این رویداد ارائه داد.
رهبر معظم انقلاب نیز در سخنانی با
تأکید بر لزوم و ضرورت تمسک اُمت اسلامی به قرآن کریم گفت: «امت اسلامی اگر از
قرآن استفاده نکند و اعراض کند - کما اینکه متأسفانه در برهههای زیادی از تاریخ ما این اتفاق افتاده
است - ضربه خواهد خورد. سیلی خواهد خورد همچنان که خورد. امروز ما به قرآن احتیاج
داریم. راه صحیح زندگی جوامع اسلامی و اُمت اسلامی عمل به قرآن است.» شرح کامل
بیانات معظمله در رسانهها و در سایت آیتالله خامنهای قابل مشاهده است.