دوشنبه ۱ مرداد ۱۳۹۷ ۱۱:۵۳

کتاب های جامعه شناسی و پاسخ به مسائل امروز و فردا

فریبرز بیات  ۱۳۹۷/۰۱/۲۰
  فایلهای مرتبط
کتاب های جامعه شناسی و پاسخ به مسائل امروز و فردا

کتابهای درسی باید پویا باشند و متناسب با تحولات علمی و اجتماعی، مقتضیات زمان و نیازهای مخاطبان تغییر کنند. به همین دلیل نیز بعد از انقلاب اسلامی تقریباً هر سه یا پنج سال یکبار کتابهای درسی دستخوش دگرگونی و تغییرات متفاوتی شدهاند. کتابهای درسی علوم اجتماعی نیز از این قاعده مستثنا نیستند و طی چند دهه گذشته تغییرات متعددی را تجربه کردهاند. اصول مختلفی راهنمای چنین تغییراتی بوده است که برخی از مهمترین آنها را میتوان چنین برشمرد:

ـ همگامی و همراهی با تحولات و پیشرفتهای علمی در حوزههای گوناگون دانش با هدف عقب نماندن از قافله علم و دانش روز؛

ـ پاسخگویی به مقتضیات زمان و مکان و تغییر و تحولات اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و فناورانه؛

ـ انطباق با چارچوبهای فرهنگی، برنامههای توسعه و اسناد بالادستی؛

ـ تناسب با نیازها، علاقهها و نگرشهای مخاطبان و تجارب زیسته آنها.

عدم تعادل و تناسب در رعایت این اصول، بزرگانگاری برخی و کوچکشماری و کمتوجهی یا بیتوجهی به برخی اصول دیگر میتواند کتاب را از نظر قابلیت درک و فهم، پذیرش، و نیز بهرهمندی و استفاده با مشکلات و دشواریهای متفاوتی مواجه سازد و واکنشهای منفی معلمان، دانشآموزان، اصحاب علم و نیز سیاستگذاران کلان جامعه را برانگیزد.

چندی پیش ریاست محترم جمهوری طی سخنانی از عقبماندگی کتابهای درسی نسبت به تحولات و نیازهای اساسی جامعه و تناسب آنها با مقتضیات زمان انتقاد و گلایه کرده و فرمودند: «وقتی امروز کتابهای درسی را باز میکنیم، غیر از عوض شدن جلد، فونت، عکس و تغییر بعضی عبارتها نسبت به زمانی که ما درس میخواندیم، تغییر چندانی نکرده است. درحالیکه ما باید دانشآموزان را حداقل برای 12 سال آینده تربیت کنیم.»

کتاب های جامعه شناسی و پاسخ به مسائل امروز و فردا

چنین نقدی از سوی ریاست محترم جمهوری نشان میدهد، تغییرات معدودی از کتابهای درسی از جمله جامعهشناسی از نظر جهتگیری و رویکرد با انتظارات مسئولان کلان دستگاه سیاستگذاری و اجرایی کشور هماهنگ نیست. اما این تنها دستگاه اجرایی و سیاستگذاری کشور نیست که به این دسته از کتابهای درسی نقد دارد، نخبگان علمی و فرهنگی کشور نیز اخیراً طی مطالب و مقالاتی کتابهای درسی را، بهویژه در حوزه علوم اجتماعی، مورد نقد قرار دادهاند و معلمان  و دانشآموزان نیز در موارد متعددی بر مشکلات و دشواریهای کتابهای جدید علوم اجتماعی تأکید کردهاند.

با توجه به چنین نقد و نظرهایی نسبت به کتابهای جدیدالتألیف علوم اجتماعی، بهویژه کتاب جامعهشناسی (2) که به تازگی تألیف شده است، این شماره مجله «رشد آموزش علوم اجتماعی»، با هدف کمک به تصحیح و تکمیل این کتاب، بخشی از مطالب و مقالات خود را به نقد و بررسی آن اختصاص داده است. امیدواریم بتوانیم سایر کتابهای این حوزه را نیز در شمارههای آتی طی پروندههایی مورد نقد و بررسی قرار دهیم.

۲۰۵

نام را وارد کنید
پست الکترونیک را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید